Kate McCann

Het is materiaal voor een maatschappijkritische literaire thriller: meisje verdwijnt uit vakantiehuis en wordt nooit meer teruggevonden. Zo ongeveer iedereen die ooit in de buurt van het vakantieadres in Portugal is geweest, wordt wel een moment verdacht – inclusief de ouders – maar niemand wordt ooit in staat van beschuldiging gesteld.

Einde verhaal, een kolommetje in een regionale krant, zou je zeggen, maar zo werken de media niet altijd. Dat is het op een na grootste mysterie aan de hele zaak: waarom werd Madeleine zo’n enorme mediahype? Waarom waren de Vermist-posters met die wereldberoemde foto van het inderdaad schattige kind werkelijk overal te zien? Waarom is het wikipedia-lemma Disappearance of Madeleine McCann bijna net zo lang als dat over Margaret Thatcher? En drie keer zo lang als dat over de verdwijning van Jimmy Hoffa?

Het zijn natuurlijk niet de vragen die centraal staan in het deze week verschenen Madeleine (De Boekerij, €18,95), het boek dat moeder Kate schreef, en dat ook weer een hoop vragen oproept. Vooral: wie wil dit lezen, en: waarom heeft ze dit geschreven?

Om met die laatste te beginnen: Kate McCann wil bewijzen dat ze een liefdevolle moeder is, ook al at ze 100 meter verderop in het vakantiepark. En dat doet ze nadrukkelijk: ‘zelfs bij de echo van de 6 weken oude foetus kon je al zien dat het een pracht van een baby was’, etc. Bovendien: zij wilde liever naar Center Parks dan naar de Algarve, maar haar man Gerry wilde naar Portugal.

Maar wanneer iemand je voor slechte ouder wil uitmaken, kun je boeken schrijven wat je wil, dat werkt niet. Voor een ander deel schrijft ze haar verhaal op uit frustratie dat het onderzoek is afgesloten, ze wil het gaande houden en dat kost geld. En dat is de belangrijkste reden: geld verdienen voor het ‘Find Maddy Fonds’. In die opzet is ze alvast geslaagd: de Britse politie maakte bij de lancering van de Britse editie bekend dat het onderzoek heropend wordt.

De eerste vraag– waarom zou je dit lezen? – is lastiger te beantwoorden. Een real-life thriller werd een real-life soap, dat is één factor. In haar voorwoord schrijft Kate McCann zelf al dat mensen aanknopingspunten willen vinden om zeker te weten dat hen zoiets nooit zou overkomen (dat maakte het ook aanlokkelijk om de ouders als schuldigen aan te wijzen, schrijft McCann). Een Portugese onderzoeker schreef een boek waarin hij de ouders als schuldigen aanwijst, de suggestieve vragen die de Britse tabloids opriepen (zou u uw kinderen alleen laten?) wakkerden de onzekerheid aan. En er zijn nog steeds complotdenkers, maar de discussie over de betrokkenheid van de ouders is wel geluwd. Uit dit boek blijkt alleen de betrokkenheid bij het kind, soms onbeholpen geschreven maar wel geloofwaardig. De tragiek achter wat een klein berichtje op de pagina van een regionale krant had moeten zijn.

Toef Jaeger