Kafka

Het is een van de meest fascinerende instituties van ons parlementair bestel: een commissie die is bedoeld om de Kamer te informeren over dingen die geheim moeten blijven. De leden van de commissie krijgen informatie waar ze vervolgens niets mee mogen doen. Het is een soort geïnstitutionaliseerde doofpot, waarin onder het mom van openheid informatie wordt begraven, omdat de leden van de commissie geen consequenties kunnen verbinden aan wat er in de commissie wordt gezegd. Het is je reinste Kafka. Het is als een politiebureau met agenten met zwijgplicht. Daar kun je bekennen dat je een fiets hebt gestolen, maar ze mogen je niet arresteren want dan zou bekend worden dat je een fiets hebt gestolen. Maar in elk geval heb je voldaan aan je plicht om jezelf aan te geven en niemand kan je meer iets maken.

Het vorige kabinet gebruikte deze Commissie Stiekem, zoals zij in de wandelgangen heet, om de Kamer in te lichten over dubieuze betalingen van de kroonprins aan een dubieuze makelaar in een belastingparadijs voor de dubieuze aanschaf van een vakantiehuis in Mozambique. Daarvoor moest premier Rutte zich deze week verantwoorden. Uiteraard was er volgens de premier niets dubieus aan die dubieuze betalingen. Maar wel was hij het eens met de Kamer dat de Commissie Stiekem was misbruikt. De leden waren volgens hem „in een ongemakkelijke positie” gebracht. Daarom gaat hij het voortaan anders doen.

Hier las ik een dramatische pauze in. Hoe zal de premier in de toekomst voldoen aan zijn plicht om de Kamer te informeren over financiële transacties van leden van het Koninklijk Huis zonder de Commissie Stiekem in verlegenheid te brengen? Er is maar één antwoord mogelijk: hij zal de Kamer informeren. Maar nee. Hij heeft een ander antwoord. Om te voorkomen dat de Commissie Stiekem in een ongemakkelijke positie wordt gebracht, zal hij haar niet meer inlichten. De geldzaken van de Oranjes blijven voortaan geheim.

Dit had zelfs Kafka niet kunnen bedenken. Om de leden van de commissie die onder het mom van openheid informatie moet begraven niet langer in verlegenheid te brengen, zal geen verdere informatie meer worden verstrekt.

Ilja Leonard Pfeijffer