CDA en VVD eens over hervorming publieke omroep

CDA en VVD hebben een akkoord bereikt over de hervorming van het omroepbestel. Vanaf 2016 blijven er acht omroepen over, inclusief drie gefuseerde omroepen en NTR en NOS. De publieke omroep moet fors snijden in het aantal websites. Televisiezender Nederland 3 blijft behouden, iets waarvoor de omroepen hard hebben gelobbyd.

Volgens bronnen in Den Haag en Hilversum is dat de inhoud van de omroepbrief die minister Van Bijsterveldt (Media, CDA) vanmiddag namens het kabinet aan de Tweede Kamer zal sturen. Binnen de coalitie is de afgelopen weken druk onderhandeld: de VVD wilde de omroepen harder aanpakken dan het CDA.

In de mediabrief schrijft de minister in detail hoe Hilversum in 2015 200 miljoen euro moet bezuinigen. Dat is ongeveer een kwart van het budget van de publieke omroep. Het ministerie van OCW heeft daartoe een onderzoek laten doen door Boston Consulting Group naar kostenbesparingen bij de publieke omroep.

BCG concludeert volgens betrokkenen in Den Haag en Hilversum dat de omroepen geld kunnen besparen door slimmer te werken, door „het primaire proces” van radio- en tv-maken beter in te richten. Redacties moeten meer samenwerken, omroepen moeten meer (buitenlandse) programma’s aankopen en ze moeten meer en langere afleveringen maken van eigen producties.

De kwaliteit van het aanbod op de publieke zenders zou op deze manier minimaal worden aangetast. Dat was altijd een voorwaarde van de VVD. Als de programmering zou verschralen zou één van de drie tv-zenders moeten verdwijnen. Zover komt het niet. Ook niet omdat het schrappen van een net ook betekent dat reclame-inkomsten van de STER zullen dalen. De omroepen moeten wel inschikken: net als in Groot-Brittannië en België krijgen de regionale omroepen ook een plek op de landelijke zenders. Op termijn zou ook de financiering van de regiozenders van de provincie naar het Rijk kunnen worden overgeheveld.

Bij het zakken van deze editie was het nog onduidelijk hoe de omroepen die willen fuseren (VARA/BNN, KRO/NCRV en AVRO/ TROS) het budget en de zendtijd gaan verdelen met de drie omroepen die zelfstandig blijven (EO, VPRO en MAX).

De omroepen zullen vermoedelijk wel inkomsten moeten inleveren nu het kabinet de programmagegevens gaat vrijgeven. Dat zou ook in de omroepbrief aan de Kamer staan. Commerciële media, onder wie uitgeverij De Telegraaf en kabelmaatschappijen UPC en Ziggo, zouden met de gegevens (papieren of elektronische) gidsen kunnen maken. Die vormen nu een belangrijke bron van inkomsten voor de omroepverenigingen. De programmagegevens moeten een paar cent per gids kosten.

De Wereldomroep moet zich beperken tot het uitzenden van „het vrije woord” in onvrije landen. De zender moet dat doen met aanzienlijk minder budget. De omroep wordt ondergebracht bij het ministerie van Buitenlandse Zaken. Daarmee wil het kabinet het Britse model volgen, dat de Britten overigens zelf gaan verlaten: BBC World en BBC worden juist weer samengevoegd.