Aldus

Martijn van Dam, woordvoerder integratie voor de PvdA in de Tweede Kamer:

„De kern van deze integratienota zit niet in de woorden. Termen als Nederlandse waarden, een einde aan de multiculturele samenleving – het wijkt niet af van wat we de afgelopen tien jaar gehoord hebben. Wat hier wél anders aan is, is de terugtrekkende overheid.

„De verwachting is dat mensen zichzelf zullen aanpassen. Het klinkt allemaal mooi en logisch, maar we weten dat het in de praktijk zo niet werkt. Neem bijvoorbeeld de problematiek bij Marokkaanse jongens. Hoe vaak je ook roept dat ouders hun verantwoordelijkheid moeten nemen en die jongens van straat moeten halen, het gebeurt niet. Daar heeft de overheid gewoon een rol in.

„Het kabinet kijkt ook totaal niet naar mensen die uit Oost-Europa komen. Natuurlijk, het zou prachtig zijn als deze mensen 4.000 euro betalen voor een taalcursus en gaan inburgeren. Maar dat doen mensen gewoon niet, vooral als ze niet zeker weten dat ze gaan blijven. Zo was het ook in de jaren zestig en zeventig. Wat hebben we nou geleerd van die periode?”

Han Entzinger, hoogleraar migratie- en integratiestudies aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en lid van D66:

„Geen van de maatregelen verrast mij echt, omdat ze ook al in het regeerakkoord stonden. Ik zie in deze nota een interessante mix van het CDA-jargon over normen en waarden en het idee dat Nederland één cultuurgemeenschap vormt, en het VVD-punt van de individuele verantwoordelijkheid. Waarschijnlijk is het aan de PVV te danken dat er veel begrip wordt getoond voor de autochtone onvrede over immigratie en dat er nadruk wordt gelegd op criminaliteit en radicalisering.

„Het belangrijkste punt is toch dat nieuwkomers hun eigen integratiecursus weer helemaal zelf moeten betalen. Toen dat in 2007 werd ingevoerd, bleven de klassen direct leeg. Minister Donner schrijft dat mensen die niet inburgeren zullen worden uitgezet. Stoere taal. Als je ziet hoeveel moeite minister Leers heeft met het uitzetten van een paar duizend immigranten, lijkt dat me niet haalbaar.”