Vechten tegen de groei

Raymond Spanjar, die vertrekt bij Hyves, vindt het jammer dat zijn sociale netwerk internationaal niet groot is geworden: „We waren groot in Egypte. Maar we konden de groei niet aan.”

Even droomt Raymond Spanjar weg op het zonnige terras in Amsterdam. Hyves, zegt de medeoprichter van het grootste sociale netwerk van Nederland, had net zo goed het platform van de volksopstand in Egypte kunnen zijn. En niet Facebook. „Dan hadden Hyvers president Mubarak gewipt. En dan had iemand zijn kind misschien Hyves genoemd.” Lachend: „Een veel mooiere naam dan Facebook.” En serieus: „We waren groot in Egypte. Maar we konden de groei niet aan.”

Dat is een terugkerend thema in Spanjars (34) boek over Hyves dat vandaag is verschenen. In Van 3 naar 10.000.000 vrienden beschrijft hij zeven jaar Hyves. Van de wanhoop uit de begintijd als ze weer eens uit de lucht zijn, tot de zoektocht naar geld om meer servers te kunnen kopen en programmeurs aan te stellen.

Hyves praatte met iedereen, van RTL, Talpa en KPN tot Sanoma, Wegener en PCM. Bijna was de site verkocht aan MTV. In oktober 2011 nam de Telegraaf Hyves over voor 53 miljoen euro. De oprichters werden miljonair. Met het boek sluit Spanjar zijn periode bij de site af. Hij vertrekt om te gaan reizen.

In 2004 begint Spanjar met Floris Rost van Tonningen en Koen Kam met hun vriendennetwerk. Zeven jaar later zijn tien miljoen mensen lid, de helft is minstens één keer per maand actief. Politici vinden op Hyves hun kiezers en vrijgezellen hun partners. Mooier dan de vele gebruikers vindt Spanjar de tientallen huwelijken tussen Hyvers. Zelfs Máxima ‘hyvete’. Maar wel onder een schuilnaam, zei de prinses tijdens een visite op De Horsten.

De eerste jaren was de site veel uit de lucht. Het lijkt een wonder dat Hyves toch een succes is geworden.

„Je maakte toen een profiel op Hyves, ging thee zetten en als je terugkwam was je pagina er misschien. Een van de problemen was dat de server moest uitrekenen hoe persoon A persoon B precies kende. Via welke relaties. Dat vereiste een hoop rekenkracht. Zelfs Google had dat probleem bij zijn netwerksite Orkut.

„We hadden ons meer moeten richten op de populaire onderdelen: krabbels en foto’s. En niet steeds nieuwe functies toevoegen. Facebook heeft dat goed gedaan. Die hielden het sober.”

Was Hyves dan net zo groot geworden als Facebook?

„We hadden moeten doorpakken. In 2005 hadden we een voorsprong van twee jaar op Facebook. Dat was toen alleen nog voor studenten in de VS. Wij hadden Hyves al laten vertalen in zes talen. Vergelijkbare sites als Hi5 en Bebo zijn snel gegroeid naar honderd miljoen gebruikers. Dat was ons zeker gelukt. Maar nu niet meer. We hebben gekozen voor Nederland.”

Facebook domineert wereldwijd, maar Nederland is van Hyves. Hoe lukt jullie dat?

„Wij hadden lang het voordeel dat wij hier de eerste waren. We hadden ook altijd goede programmeurs. En Floris en ik probeerden altijd te denken vanuit de gebruiker. Die wil nieuwe functies, geen reclame.”

Toch is Hyves hier een stuk minder hip dan vroeger. Facebook groeit in Nederland een stuk sneller.

„Hyves gaat me aan het hart, dus ik vind het jammer dat Hyves in sommige kringen minder in trek is. Ik begrijp dat sommigen een voorkeur hebben voor een ander netwerk. Ik begrijp ook als er kritiek is, wij hadden zelf sommige dingen ook liever anders gedaan of gezien. Maar laten we trots zijn op wat we als kleine Nederlandse club hebben bereikt. Hyves houdt, met Google, als enige in het westen stand tegen Facebook, dat is heel bijzonder. Het zou mooi zijn als niet-Hyvers dat ook waarderen.”

Het had weinig gescheeld of Hyves was in 2008 van MTV geweest. Waarom?

„Het klikte goed met de mensen van MTV. Ook jonge gasten, zonder zo’n corporate houding. Wij geloofden erg in de samenwerking. Media convergeren. Denk aan samen tv kijken online en discussiëren over de programma’s. We nemen afscheid van massakanalen. Alles wordt on demand. Later herinneren we ons deze tijd als een rare periode waarin we een kastje aanzetten en afwachtten tot er iets leuks voorbijkwam.’

De andere aandeelhouders vonden het bod van MTV niet goed. Vorig jaar meldde zich TMG, een heel ‘corporate’, formeel bedrijf.

„Hyves zat inmiddels in een andere fase. Marc de Vries volgde mij op als CEO. Onder zijn leiding werd Hyves van een kwajongensclub een echt bedrijf. En TMG kwam op een goed moment. Ze waren enthousiast, werden snel concreet. Hyves kan voor de Telegraaf het smeermiddel zijn voor hun digitale activiteiten.”

Internetbedrijven in Nederland klagen vaak over het slechte innovatieklimaat. Geldt dat ook voor Hyves?

„Het is hier zeker niet zo goed als in de VS. Goede programmeurs vinden is de bottleneck. Iemand die informatica heeft gestudeerd gaat hier liever bij een degelijk softwarebedrijf werken. Geld is ook in Nederland niet het grootste probleem. Heb je echt een goed idee, dan is er geld. Bovendien hoef je tegenwoordig veel minder te investeren dan vroeger dankzij cloud computing en open-sourcesoftware. Een visie ontwikkelen is ook moeilijk, want veel bestuurders zijn nou niet bepaald early adopters van nieuwe techniek.’

Komt daar ook de angst voor sociale netwerken vandaan? Uw boek is kritisch over de overheidscampagne om online minder informatie te delen.

„De campagne van vorig jaar was generaliserend. Er gebeuren soms vervelende dingen. Mensen moeten nadenken voordat ze persoonlijke informatie openbaar maken. Het is een generatieprobleem. Je moet een netwerk begrijpen voordat je erover oordeelt. Als je zelf gebruiker bent zie je dat een sociaal netwerk ook veel voordelen heeft. Meer dan de politicus heeft de Hyves-tiener verstand van wat je moet delen en wat niet.”