Rotterdam moet meer bezuinigen dan verwacht

De gemeente Rotterdam is gedwongen nog drastischer te bezuinigen dan de stad al van plan was. De extra besparingen lopen op van 180 miljoen (in 2012) naar bijna 260 miljoen euro (2015), en komen bovenop het bedrag van 593 miljoen euro (2011-2015) dat Rotterdam in 2010 voor vier jaar afkondigde.

Dat heeft het stadsbestuur vanmorgen bekendgemaakt. Alleen al in de eerste vier maanden van dit jaar is het tekort op de lopende begroting opgelopen tot 106 miljoen euro. Oorzaken zijn een forse toename van het aantal bijstandsgerechtigden, dalende grondopbrengsten door de vastgelopen bouwsector en, aldus wethouder Jantine Kriens (financiën, PvdA), „aanzienlijke rijksbezuinigingen”.

De extra besparingen hebben vooral gevolgen voor de sociale zekerheid. Per jaar is circa 130 miljoen euro minder beschikbaar om mensen (weer) aan het werk te krijgen. Wethouder Marco Florijn (werk, PvdA) wil de instroom beperken en de uitstroom bevorderen, onder meer door bijstandsaanvragen strenger te beoordelen. „We gaan mensen meer dan voorheen inzetten op parttime- en tijdelijke banen.” Hij voert verder een wachttijd in van vier weken voor mensen die een uitkering aanvragen. Binnen die periode zijn zij verplicht om te solliciteren.

Rotterdam (607.000 inwoners, jaarbegroting 4,4 miljard euro) was vorig jaar al de stad met de grootste bezuinigingsopgave van Nederland: 593 miljoen euro in vier jaar. De havenstad telt relatief veel laaggeschoolden en kent mede daardoor een hoge werkloosheid. Het aantal bijstandsgerechtigden is inmiddels opgelopen tot bijna 35.000. Voor bijna 7.000 van hen krijgt Rotterdam geen geld meer van het Rijk. De stad ziet zich gedwongen de eigen financiële reserves aan te spreken.

Verder gaat de riool- en afvalstoffenheffing versneld omhoog, worden vrijwel alle stadswinkels geschrapt, en is het plan voor de bouw van een stadsmuseum van tafel. Vorig jaar kondigde de gemeente al aan duizend arbeidsplaatsen in de eigen organisatie te schrappen. De kans is groot dat Rotterdam ook afziet van de bouw van een voetbalstadion in Rotterdam-Zuid, ter vervanging van de Kuip. De gemeente zou, los van een te verwachten negatieve grondexploitatie, garant moeten staan voor een lening van circa 200 miljoen euro. De raad neemt komend najaar een beslissing.

In de raad is irritatie ontstaan over de oplopende tekorten. Meevallers zijn de laatste jaren steeds aangewend om tegenvallers op te vangen. Dit voorjaar constateerde de financiële raadscommissie dat Rotterdam de boekhouding niet op orde heeft.