Rechters bij wangedrag makkelijker aan te pakken

Er komen meer mogelijkheden om disciplinaire maatregelen te nemen tegen rechters. Minister Opstelten (Justitie, VVD) werkt aan een wetsvoorstel daartoe, blijkt uit antwoorden op vragen van Kamerlid Van der Steur (VVD).

Nu kan een rechtbankpresident een rechter die zijn werk niet goed doet alleen een waarschuwing geven of in ernstige gevallen bij de Hoge Raad voordragen voor ontslag. Volgens Opstelten is er „grote behoefte” bij de gerechtsbesturen om bij te sturen, ook bij kleinere problemen. Er zijn ongeveer 2.500 rechters.

De behoefte aan het kunnen opleggen van disciplinaire maatregelen wordt bevestigd door de Raad voor de Rechtspraak, het bestuur van de rechterlijke macht. Bij die maatregelen gaat het niet om de inhoud van de uitspraken van de rechter, maar om wie zich niet als „een goed rechter” gedraagt. Dat betreft problemen in de arbeidsrelatie, meestal samenwerking en communicatie. Als voorbeeld noemt de Raad een rechter die tegen de afspraak in thuis blijft werken. Dat zou straks kunnen resulteren in een schriftelijke berisping. Ook zou het bij ernstiger problemen mogelijk moeten zijn rechters dertig dagen te schorsen, zonder salaris. Verder wordt aan de mogelijkheid van voorwaardelijk ontslag gedacht.

Deze voorstellen heeft de raad in 2009 aan het ministerie gepresenteerd. Daarna is er niets van vernomen. Meer keus uit disciplinaire maatregelen past bij een verzakelijking van het rechtersambt, was destijds de conclusie. Arbeidsconflicten binnen de rechterlijke macht plegen nu uit te lopen op langdurige ziekmelding, sfeerbederf of stagnatie. Eerder dit jaar trok raadsheer en voormalig gerechtsbestuurder Rinus Otte aandacht met zijn boek De nieuwe kleren van de rechter. Daarin beschreef hij sommige gerechten als een „paleishuishouding” waar rechters elkaar jaren dwars konden zitten en waar gerechtsbesturen niet konden of durfden ingrijpen.