Niets voor minder dan 20.000 euro

Er is onder verzamelaars weer interesse in gedurfde, hedendaagse kunst.

Op de kunstbeurs in Basel, een van de belangrijkste ter wereld, lijkt de crisis voorbij.

Een dag voor de officiële opening van de internationale kunstbeurs Art Basel, is Floor Wullems van galerie Annet Gelink uit Amsterdam al dik tevreden. „Geweldige kwaliteit van het publiek”, zegt ze. „Veel internationale verzamelaars. De Amerikanen zijn terug. Je ziet aan het aanbod dat men ook weer geïnteresseerd is in gedurfdere hedendaagse kunst, zoals een Nederlandse verzamelaar tegen me zei. De crisis is voorbij.”

Het wemelde dinsdag, de dag voor de opening voor het algemene publiek, al van de internationale kunstverzamelaars en museumbonzen op de 42ste Art Basel. Het was de previewdag voor VIP’s, en er werd al volop zaken gedaan. Niet alleen verschenen al snel rode stippen in de stands op de begane grond in Halle 2, de voornaamste beurshal waar topgaleries gevestigde moderne kunst werken aanbieden van alom bekende kunstenaars als Picasso en Warhol. Ook hingen daar prachtige op de computer getekende portretten van David Hockney. Ook op de eerste verdieping, waar galeries hedendaagse kunst proberen te slijten, was het al druk en verschenen de eerste stippen onder kunstwerken.

In totaal presenteren 300 galeries uit 35 landen uit zes werelddelen zo’n 2.500 kunstenaars uit de vorige en deze eeuw op de kunstbeurs Art Basel, die een van de belangrijkste ter wereld is. „Onze beurs wordt steeds internationaler”, zei beursdirecteur Marc Spiegler gisteren tijdens een persconferentie: „Niet alleen hier in Basel. Naast de Amerikaanse beurs die we in Miami houden, hebben we onlangs ook in Hongkong een beurs overgenomen.”

Het aanbod van de hedendaagse kunst op Art Basel is van hoog niveau en zeer gevarieerd. Er zijn blikvangers, zoals de levensgrote en levensechte beelden van New Yorkse politieagenten, die ondersteboven tegen de muur staan, van Maurizio Cattelan. Er zijn grote, heerlijk geurende diepbruine doeken gemaakt van koffie en chocola, met subtiele kleuraccenten van krijt en glimsteentjes, getiteld Landscape Venezuela, van Pascale Marthine Tayou. Er is ook een kunstwerk van de gevangen gezette Chinese kunstenaar Ai Weiwei te koop: een tafel met tien paar stenen voetjes van Chinese religieuze beelden, kapot gehakt tijdens de Culturele Revolutie, waarschijnlijk. (Prijzen staan nergens vermeld, die moet je discreet vragen, maar onder de 20.000 euro is er in Basel vrijwel niets te koop.)

Opvallend is de installatie van de Belg Hans Op De Beeck (ook te zien op de Biënnale van Venetië). Hij maakte een monochroom grijze tafel getiteld Vanitas met al even grijs gespoten voorwerpen als vruchten, een kaars, een doodshoofd, kale takken. Het is tastbare vergankelijkheid, surreëel en esthetisch. Eenzelfde sfeer heeft zijn film over leven en dood op het fictieve cruiseschip Sea of Tranquility op het beursonderdeel Art Unlimited.

Zo hokkerig vol met stands als de hoofdhal is, zo ruim opgezet is deze Art Unlimited-hal, waar werken van bekende kunstenaars alle ruimte krijgen, zoals de iglo’s van draadstaal van Mario Merz. Maar er ligt ook een reuzeninktvis in zijn eigen inkt op de vloer, van de jongere kunstenaar David Zink Yi, onder een plafond vol kreten in neonlicht van Jason Rhoades.

In diezelfde hal is de expositie Art Statements ondergebracht, waarin galeriehouders jonge, volgens hen veelbelovende kunstenaars presenteren. Hier hebben twee van de drie Nederlandse galeriehouders hun stand. Galerie Juliètte Jongma uit Amsterdam presenteert een fotoproject van Lisa Oppenheim: zij liet een oude opname van een foto van de zon, geschoten in 1876, dit jaar op verschillende dagen in maart, april en mei door zonlicht belichten op met goud geprepareerd fotopapier. En galerie Ellen de Bruijne Projects vertoont twee nieuwe films van het kunstenaarsduo Pauline Boudry en Renate Lorenz uit Berlijn, No Future en No Past, over vrouwen en punk. Boudry en Lorenz zijn ook in Venetië, waar ze de bijdrage voor het Zwitserse paviljoen maakten.

Met drie galeries is het Nederlandse aanbod maar klein op Art Basel: Amerika levert met 73 het grootste aantal deelnemers, daarna komt Duitsland dat met 50 galeries aanwezig is die goed genoeg bevonden werden door de internationale beursjury. Opmerkelijk is wel dat veel van de Nederlandse kunstenaars die op deze beurs getoond worden de Rijksakademie doorlopen hebben, de postacademische opleiding die van staatssecretaris Zijlstra geen geld meer krijgt.

Zo toont galerie Gelink werk van oud-studenten Marijke van Warmerdam en de Israëlisch-Nederlandse Yael Bartana. Die laatste heeft in Venetië een groots project in het Poolse paviljoen, de Jewish Renaissance Movement in Poland, over een poging om duizenden joden uit Israël terug te laten emigreren naar Polen. Bartana organiseert daar in 2012 als onderdeel van de Berlijnse Biënnale ook nog een congres over.

Art Basel, Messeplatz, Basel. T/m 19 juni. Dagelijks 11-19 uur. Inl: www.artbasel.com