Het was politiek een heel slecht jaar voor grootmacht Saoedi-Arabië

De Jemenitische president Saleh (links) met koning Abdullah van Saoedi-Arabië. Foto AP / Amr Nabil

De ontwikkelingen in de Arabische wereld volgen zich sinds de val van de Tunesische president Ben Ali razendsnel op. Er zijn vooral veel verschillen tussen de opstanden, maar er is ook een patroon: regionale grootmacht Saoedi-Arabië is de verliezer.

In een essay op de site van Foreign Policy beschrijft Simon Henderson, werkzaam bij het Institute for Near East Policy in Washington, welke rampspoed de Saoedi’s de laatste maanden overkwam: allereerst vluchtte Ben Ali vanuit Tunesië naar de Saoedische havenstad Jeddah. Vervolgens sneuvelde goede bondgenoot Hosni Mubarak in Egypte en zag Saoedi-Arabië zich genoodzaakt militairen naar Bahrein te sturen om de daar uitgebroken onrust onder shi’itische meerderheid te onderdrukken.

Dat was nog niet alles. In het zuidelijke buurland Jemen liepen massabetogingen compleet uit de hand en deden de Saoedi’s tevergeefs verwoede pogingen om president en bondgenoot Ali Abdullah Saleh tot opstappen te dwingen. Inmiddels ligt Saleh in een Saoedisch ziekenhuis, maar is een oplossing voor de politieke crisis in Jemen nog niet in zicht en vrezen de Saoedi’s dat de invloed van Al-Qaeda daar toeneemt. En dan zijn er ook nog problemen binnen de OPEC, waar onenigheid heerst over het al dan niet verhogen van de productie om de olieprijs te laten dalen.

Aartsvijand Iran ziet ondertussen zijn strategische invloed in landen als Egypte, Bahrein en Libanon toenemen. En het Saoedische regime zelf, onder leiding van de al 88-jarige koning Abdullah, lijkt weinig te kunnen vernieuwen omdat de troonopvolgers allemaal ongeveer even oud en ziek zijn. Saoedi-Arabië mag dan het spirituele middelpunt van de islamitische wereld zijn en de grootste olieproducent, zijn rol als onbetwiste leider van de Arabische wereld staat steeds meer ter discussie.