Geen snelle uitweg uit het Griekse labyrint

Europa dwaalt steeds dieper in het labyrint van de Griekse schuldencrisis. In juli zal een nieuwe tranche van financiering nodig zijn om te voorkomen dat Griekenland niet meer aan zijn verplichtingen kan voldoen. Blijven financieren zonder dat daar een structurele oplossing tegenover staat is voor de noordelijke eurolanden, en zeker ook voor Nederland, geen optie meer. Maar de verdeeldheid over zo’n aanpak is enorm. Niet alleen tussen de eurolanden, maar ook binnen de nationale staten en zelfs tussen nationale politici, de Europese Commissie en de Europese Centrale Bank (ECB).

Het staat vast dat Athene, hoe het ook bezuinigt en privatiseert, er zelfstandig niet meer bovenop komt. De Griekse staatsschuld valt niet meer in zijn geheel af te lossen. Maar het land aan zijn lot overlaten en bankroet laten gaan of afscheid laten nemen van de euro belooft volgens het gros van de scenario’s een grotere schade dan de kosten en risico’s van financiële steun.

Banken en beleggers zullen een deel van de schuld moeten afschrijven. Dat is niet alleen een moreel, maar ook rationeel standpunt. De bestaande staatsleningen lopen af en worden vervangen door hulp van Europa en IMF. Hoe langer er wordt getreuzeld, hoe meer de financiële sector vanzelf zijn probleem overhevelt naar de overheden van de eurolanden. Dat moet worden voorkomen.

Dat noopt tot een herstructurering van de Griekse staatsschuld waarbij ook private partijen verlies nemen. Maar dat moet gebeuren op een ‘vrijwillige’ manier zonder dat er officieel sprake is van wanbetaling. Anders heeft de herstructurering desastreuze gevolgen op de financiële markten en kan Griekse schuld voor commerciële banken niet meer als onderpand dienen bij de centrale bank.

Van de Grieken mag worden verlangd dat zij doorgaan met het saneren van de economie en de overheidsfinanciën. Maar uiteindelijk blijft de vraag of het verlies aan concurrentiekracht niet al dusdanig groot is dat Griekenland er zelfs bij schuldverlichting niet bovenop kan komen.

Een oplossing is razend complex. Het is goed dat de Nederlandse regering zich hard opstelt. Maar het verzet van delen van de oppositie en gedoogpartner PVV, die ‘geen cent meer naar de Grieken’ willen sturen, grenst aan politiek poseren. Het is makkelijk om in de Kamer de Minotaurus uit te hangen in de wetenschap dat het kabinet toch wel naar een oplossing zal moeten zoeken. Ja, het gaat geld kosten, in welk scenario dan ook. Constructief nadenken en streven naar een zo breed mogelijk platform: die houding is geboden in de Griekse crisis, die te gevaarlijk is geworden voor spelletjes. Internationaal én nationaal.