Franse topwijnen lessen dorst van Chinese miljonairs

Terwijl de wijnconsumptie in de westerse wereld afneemt, neemt die in China snel toe. De dorst van rijke Chinezen lijkt zelfs onverzadigbaar. Zij tellen recordbedragen neer voor alles wat Frans klinkt.

Bij elke veiling in Azië worden gekkere prijzen betaald voor exclusieve Franse wijn. In Hongkong gingen eind mei twee kisten van de Franse topwijn Romanée-Conti uit 1988 onder de hamer voor 74.551 euro. Een wereldrecord voor het vermaarde wijndomein uit de Bourgogne. Begin deze maand vestigde een Singaporees een ander wereldrecord door 54.000 euro te betalen voor twee flessen champagne. Is wijn de volgende bubbel?

Mocht er nog wat bordeaux van een goed jaar in uw wijnkelder liggen, dan wordt het misschien tijd om het stof van het etiket te blazen. Bij de veilinghuizen in Hongkong worden dezer dagen astronomische bedragen neergeteld voor exclusieve Franse wijn.

Behalve een recordbedrag voor de twee kisten Romanée-Conti kreeg het befaamde wijnveilinghuis Acker Merrall & Condit bijna 50.000 euro voor acht flessen van de beroemde wijnbouwer Louis-Michel Liger-Belair. Eén kist Château Lafleur 1982 uit de Bordelais bracht nog eens 40.000 euro op.

Ook het veilinghuis Christie’s deed eind mei gouden zaken. Het verkocht onder meer een collectie van de bordeauxwijn Château Latour voor 5,4 miljoen euro. Voor één fles Latour uit 1863 werd zelfs 48.500 euro betaald. Sotheby’s Hongkong veilde in april een complete wijncollectie voor 8,6 miljoen euro.

De veilinghuizen bevestigen de uitstekende resultaten van vorig jaar. Na het mindere 2009, toen ze wereldwijd voor 234,9 miljoen dollar verkochten, steeg de verkoop in 2010 tot 408,1 miljoen dollar. Een steeds groter deel van die omzet wordt in Hongkong gerealiseerd.

In 2009 moest Hongkong het met een verkoop van 64 miljoen dollar nog afleggen tegen marktleider New York (72,4 miljoen dollar). Vorig jaar nam Hongkong de koppositie over met een verkoop van 164,7 miljoen, terwijl New York op 96,7 miljoen bleef steken.

Dit jaar lijkt de kloof nog groter te worden. In het eerste kwartaal werd op de veilingen in Hongkong voor 61 miljoen dollar (42,1 miljoen euro) wijn verkocht. De New Yorkse veilinghuizen bleven met 32 miljoen dollar flink achter.

Zijn status als het nieuw wijnwalhalla dankt Hongkong aan het snel groeiende leger Chinese rijken. „In China komen er elke week meer nieuwe miljonairs bij dan in de rest van de wereld samen. Het land telt er al 800.000. Die willen met hun nieuwe welvaart alleen de beste en bekendste producten kopen. Exclusieve Franse wijn hoort daar duidelijk bij”, zegt John Kapon, de bestuursvoorzitter van Acker Merrall & Condit. „Een tweede belangrijke reden voor de opkomst van Hongkong als wijncentrum was de afschaffing van de hoge lokale belasting op wijn in 2008.”

De markt voor dure wijn verschuift dus net als die van andere luxeproducten naar waar de meeste rijkdom wordt gecreëerd. Maar zijn de Chinese kopers ook oprechte wijnliefhebbers? Zo zijn er de verhalen over Chinezen die Franse topwijnen mengen met Coca-Cola. „Ik ben ze nog niet tegengekomen”, zegt Kapon lachend.

Kapon: „China kent wel degelijk een groeiende wijncultuur. Ze is nog lang niet volwassen, maar de kennis groeit snel. De toenemende interesse voor zachtere bourgognes zoals Romanée-Conti is het bewijs. Tot een paar jaar geleden waren Chinezen alleen geïnteresseerd in de zware bordeauxwijnen uit het absolute topsegment. Goede wijn is in China intussen ook een populair zakencadeau. Daarbij is het belangrijk je kennis van wijn te etaleren.”

Toch speelt het snobisme van de Chinese nouveaux riches zeker mee, zegt Jacques Thienpont, de Belgische eigenaar van het prestigieuze wijndomein Château Le Pin in de Pomerolstreek. „Rijke Chinezen zijn in de greep van een Franse gekte. Ze zijn bereid bijna uitzinnige bedragen te betalen voor alles wat Frans klinkt. Of het nu een sjaal van Hermès is, een tas van Louis Vuitton of een kist Château Margaux.”

Dat Chinezen voor sommige wijnen echt diep in de buidel willen tasten, is soms ingegeven door wel heel vreemde motieven. „De Château Lafite Rothschild is als premier grand cru classé een absolute topper van de bordeaux. Maar de Chinezen willen er in de eerste plaats recordprijzen voor betalen, omdat ze de naam Lafite zo goed kunnen uitspreken. De Château Beychevelle Saint-Julien staat als bordeaux quatrième cru op een lager trapje dan de Lafite. Toch willen ze er waanzinnig veel geld voor betalen, omdat op het etiket een Vikingschip staat afgebeeld. Chinezen zijn gek op dat soort symbolen. Op het internet betalen ze zelfs 200 tot 300 euro voor lege Beychevelle-flessen”, zegt Thienpont.

Terwijl de dorst van de Chinese miljonairs onverzadigbaar is, zit de wijnconsumptie in de westerse wereld in dalende lijn. Toch jaagt een vrij nieuw soort kopers uit het Westen de prijzen ook in Hongkong verder de hoogte in. Op veilingen wordt steeds meer wijn opgekocht door gespecialiseerde investeringsfondsen. Zij kopen wijn als belegging voor rijke privéklanten en bedrijven. Wereldwijd zouden deze fondsen al een wijnportefeuille van 225 tot 350 miljoen euro beheren.

Het Wine Investment Fund (WIF), het grootste wijnfonds van het Verenigd Koninkrijk, bouwde sinds zijn oprichting in 2003 een portfolio op van 51 miljoen euro. „Na aftrek van kosten geven wij onze klanten een gemiddelde return on investment van 14,8 procent”, zegt William Grey, beleggingsmanager bij WIF. Het Britse fonds richt zijn pijlen vrijwel exclusief op de absolute topwijnen uit Bordeaux, waarmee het een grote concurrent is van Chinese bieders.

„We mikken op de premier grand cru’s classés van vijftien tot twintig jaar oud, de Château Latour, Lafite-Rothschild, Margaux, Mouton-Rothschild en Haut-Brion. Dat zijn de wijnen met de stabielste prognoses voor prijsstijgingen. Veel oudere wijnen vertonen prijsschokken. Nu eens verdubbelt de prijs, waarna hij weer instort. Dat is een te groot risico om een tweecijferig rendement te kunnen garanderen. Om dezelfde reden kopen we ook geen jonge primeurwijnen.”

De markt voor primeurwijnen is een soort futureshandel in bordeauxwijn. Alle grote kastelen verkopen in de maanden april tot juni hun wijn die pas het jaar daarop wordt gebotteld en geleverd. De prijzen van die primeurwijnen worden als een goede graadmeter voor de kwaliteit gezien. „Vroeger kon je via die primeurmarkt vrij goedkoop wijn kopen. Nu willen alle grote domeinen onmiddellijk veel geld verdienen en worden de prijzen bijzonder hoog gelegd. Als je de wijn later wilt doorverkopen, is het risico groot dat de winstmarge klein is of dat je zelfs verlies moet incasseren.”

De Liv-Ex Fine Wine 100 Index, een prijzenkorf van de belangrijkste marktwijnen, kende de afgelopen drie jaar een gestage groei van 40 procent. De hoge wijnprijzen klinken steeds meer Amerikaanse en Europese beleggers als muziek in de oren. Een gevolg van de extreem lage rente op de financiële markten. Nu de economie na de zware crisis in 2008 weer aantrekt, wordt opnieuw veel geld verdiend door een groeiend aantal mensen. Zij zijn op zoek naar alternatieve investeringen, omdat het rendement op financiële beleggingen zo laag is.

„Investeren in wijn biedt een hoger rendement tegen een verlaagd risico”, stellen de Zwitsers Philippe Masset en Jean-Philippe Weisskopf in een studie uit 2010. Volgens het duo daalde de aandelenmarkt tijdens de kredietcrisis van 2008 met 47 procent, terwijl de wijnprijs slechts 17 procent zakte. Nadien herstelde de wijnprijs sneller van de crisis dan de aandelenmarkt. „Door de lage correlatie met de financiële markten is wijn de ideale investering om een beleggingsportfolio te spreiden”, aldus nog de studie.

Een studie van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) kwam begin dit jaar tot een andere conclusie. De IMF-economen geven toe dat de wijnprijzen vroeger misschien los stonden van de financiële markten, maar stellen dat daar nu geen sprake meer van is. De wijnprijzen fluctueren vandaag, net als de prijs van ruwe olie, mee met de conjunctuur. Zoals voor de meeste grondstoffen zijn veranderingen aan de aanbodzijde irrelevant voor de wijnprijs. Die wordt volledig bepaald door de explosieve toename van de vraag uit China, klinkt het.

Analisten zien in de hoge prijzen zelfs een bordeauxbubbel. „Dit is nog maar het begin”, zegt John Kapon. „Bij de biedingen zien we behalve Chinezen ook kopers uit Thailand, Indonesië en Zuid-Korea opduiken. Hoe sneller de wereldeconomie groeit, hoe meer potentiële klanten uit nieuwe landen er bij komen.”

„De vraag zal alleen maar verder stijgen, terwijl het aanbod beperkt blijft. Jaarlijks worden ongeveer 300.000 flessen Franse topwijn geproduceerd. Door de strenge Franse wijnwetten kan de productie amper worden opgevoerd, terwijl elk jaar ook nog een deel wordt opgedronken. De prijs zal niet elk jaar 30 tot 40 procent blijven stijgen. De groei zal op een bepaald moment uitvlakken, maar een grote schok komt er niet. Als de rente in de VS en Europa weer gaat stijgen of China een flinke groeivertraging kent, zullen de prijzen zakken. Maar dat geldt voor alle niet-financiële activa.”

Wijnkenner en econoom Peter Vanden Houte vindt dat de kwaliteit van Franse topwijnen er de jongste tien jaar op vooruit is gegaan. „Dat rechtvaardigt een hogere prijs. Maar vijf tot tien keer hoger?”

Vanden Houte heeft ook zijn twijfels bij wijn als beleggingsproduct. „De markt is nu erg liquide – no pun intended. Wijn die je koopt, raakt makkelijk weer tegen een hogere prijs verkocht. Maar tijdens een crisis droogt die liquiditeit snel op. Waarop is de waarde van je wijn dan nog gebaseerd? Bovendien rekenen de veilingen hoge transactiekosten aan voor de verkoop van wijn.”

Maar beleggen in wijn heeft één groot voordeel op aandelen, obligaties, vastgoed of grondstoffen. Zelfs als de markt voor bordeauxwijnen in elkaar klapt, heb je nog altijd iets bij de hand om je verdriet te verdrinken.

© De Tijd