Afrobeat uit de grachtengordel

De band Jungle By Night begon met een beetje jammen.

Al een jaar na zijn eerste optreden staat de band op North Sea Jazz, Noorderslag, Mundial en Lowlands.

Eerst moest het publiek in het Rotterdamse Rotown, op commando van Jungle By Night- trombonist Ko Zandvliet, naar achter schuifelen. De blazers sprongen van het podium in het vrijgekomen gat en lieten zich even meevoeren op de ritmes. Toen volgde een ander bekend publieksparticipatiekunstje: de zaal moest op z’n hurken. En bekend of niet, eenieder deed mee. Om vervolgens na telling tot vier als een komeet omhoog te schieten; de start van een kolkende groepsdans.

Negen Amsterdamse jongens – broertjes, neefjes en vrienden ‘uit de grachtengordel’ – delen een liefde voor afrobeat, Ethiopische jazz en Malinese funk in de band Jungle By Night. In april verscheen hun debuut EP bij het Amsterdamse Kindred Spirits label met daarop zes stukken. Hun door Fela Kuti en The Budos Band beïnvloedde afrobeats die exotisch warm koper dragen, was een revelatie. Door de sound, en – natuurlijk – hun jonge leeftijd variërend van 16 tot 22 jaar, steeg de vraag. Jungle by Night kon zalen opwarmen van John Legend & the Roots tot Mulatu Astatke, trad aan bij De Wereld Draait Door en presenteerde zich op Noorderslag.

Amper een jaar na hun eerste optreden, mei 2010, staat er een indrukwekkende, veelkleurige zomertournee: van Mundial, -dancefestival Pitch, North Sea Jazz tot Lowlands. ,,De zomervakantie is opgegeven”, vat Jungle By Night-saxofonist Pieter van Exter samen. „We zijn de hele zomer op pad.” Om vervolgens in december een album op te nemen.

Naast eindexamens en studiereizen een ramvol jaar, aldus Van Exter – zelf student Future Planet Studies („Over duurzaamheid en veranderende planeten”). Hij voert het woord terwijl de rest zich opmaakt voor het eindexamen muziek van hun trombonist Ko. Toegewijd zijn ze. Hebben het alles voor over. Ook de jongste, de 16-jarige trompettist Bo, die in de vierde van het Barlaeus-gymnasium zit. „Dat hij al moet vastleggen wat hij in december doet, is best lastig, maar het lukt.”

Met een ruime sortering van blazers en percussie, gitaar, bas, toetsen en drums zorgt Jungle by Night voor een aanstekelijke afrogroove. De afrobeatvonk sloeg al vroeg bij hen over. Van Exters vader bracht cassettes met muziek mee van zijn reportages in Afrika. Drummer Sonny Groeneveld kwam via hiphopbeats bij afrobeats terecht. „We bleken allemaal eenzelfde muzieksmaak te delen. Stonden we allemaal bij dezelfde concerten van Mulatu Astatke en Orchestra Poly-Rythmo te luisteren zonder dat we elkaar kenden.”

De band werd gevormd. Zonder verwachtingen. Elke zondag kwamen de jongens bij elkaar in de studio van de vader van de drummer, jazzsaxofonist Rinus Groeneveld. Ze lieten elkaar muziek horen, speelden zelf wat, maakten gebruik van de aanwezige instrumenten. „Een beetje jammen met elkaar en kijken wat we toffe muziek vonden.” Een volkomen democratisch proces, de band heeft geen leider.

Ineens begon het te rollen. Met analoge apparatuur en 24-sporen banden is zelf de EP geproduceerd en gemixt. „De studio is een belangrijke plek voor ons. Daar hebben we kunnen groeien”, vertelt Van Exter. Tussen de instrumenten schaven we aan ideeën. Een basriffje, een intro, een blazer. Doen we dat erbij. Dat we juist geen conservatoriumbandje zijn, is ook wel weer grappig. We zijn leuke amateurs. Nog helemaal open in de muziek. We hebben lol en genieten van dansend publiek. Foute noten vinden wij minder belangrijk.”

De invloed is onmiskenbaar: de Nigeriaanse muzikant en politiek activist Fela Kuti – momenteel weer volledig in de belangstelling vanwege een internationale musical rondom zijn persoon en muziek, is een inspiratiebron. Het boek van John Collins over zijn leven is verslonden. Er staat voor dágen Kuti-muziek op de computers.

Het zijn de repetitieve afrobeats, vinden ze. De simpele, maar sterke ideeën in een nummer. Kuti’s politieke boodschap, de pijn erin, de woede. „Maar ook de rauwheid van de blazers die na zes minuten recht in je gezicht komen”, zegt Van Exter. „En dat valse van zijn saxofoonspel. Het was niet het mooiste, wel het indringendste.”

Ook bij Jungle by Night start een motor. Met ritmes als een trein die de groove aanjaagt. En bezwerende blazermelodieën. Maar verwacht bij Jungle by Night geen politieke boodschap of enig engagement. Die intentie is er niet, stelt de band, die bewust ook zonder vocalist opereert. De grote test was in december in Parijs, een optreden voor een van de vrouwen van Fela. Drie muzikanten van Kuti’s originele band speelden mee. De Afrikaanse goedkering voelde als een zegen. „Het was spannend. Wij zijn wij nou met onze conga’s. Maar ze vonden het tof hoe wij onze eigen draai aan die muziek hebben gegeven, ze zagen de volgende generatie van de afrobeat.”

Op Kuti’s geboortedag, 15 oktober, houdt Jungle By Night een tribute in Paradiso. „Dat wordt in vele plaatsen over de wereld gevierd, maar hier is eigenlijk niet zo’n grote scene”, zegt Van Exter. „Al groeit het aantal afro- funkfeesten hier gestaag en zorgen bands als Antibalast en The Budos Band voor een herwaardering van deze muziek. Dat wij nu een avond mogen organiseren, met Seun Kuti als eregast, is een droom.”

Concerten: vrijdag Midzomerzaan, Zaanstad; zaterdag Festival De Beschaving, Utrecht; zondag Mundial, Tilburg. Zie: www.junglebynight.com