Vijf druppeltjes olie voor een leven zonder pijn

Medicinale cannabis rukt op. Het aantal gebruikers steeg in vijf jaar met tweederde. Sinds kort vergoeden enkele verzekeraars het gebruik.

Rob van Haaren (57) is als herboren. Elke avond neemt hij vijf druppeltjes cannabisolie, afkomstig van onbespoten cannabisplanten uit eigen tuin. De zenuwpijn die hij dag en nacht voelde, door een zware bestraling en chemokuur, is weg. Al veertien maanden. High wordt hij nooit.

Steeds meer chronische patiënten gebruiken medicinale cannabis, blijkt uit cijfers van de Stichting Farmaceutische Kengetallen. De meesten betalen die uit eigen zak. Vorig jaar verstrekten apothekers het medicijn 6.700 keer aan 1.300 mensen, 66 procent meer dan vijf jaar eerder. Patiënten gebruiken het in diverse vormen, door er thee van te zetten, of door de cannabis te verdampen en te inhaleren. Sinds 2003 hebben zo’n 6.000 patiënten medicinale cannabis bij de apotheek gehaald. Voor die tijd gingen sommigen al naar de coffeeshop.

Cannabis stilt de pijn en ontspant lijders aan onder meer multiple sclerose (MS), kanker, aids en reuma. Het onderdrukt ook misselijkheid. Volgens voorstanders weten oude stammen in verre landen dat al eeuwen. Wetenschappers waren lange tijd sceptisch.

Medicinale cannabis was lang verboden. Sinds 2005 is Bedrocan in Veendam door Volksgezondheid gecontracteerd voor teelt en productie, als enige in Nederland. Want hoe gewoon de verkoop van cannabis in coffeeshops ook is – telen is niet toegestaan. Justitie gedoogt hooguit vijf planten.

Wat Van Haaren doet, in zijn tuin, dát mag dus niet. Maar hij heeft er baat bij. En in 2008 mocht een MS-patiënt van de Hoge Raad bij gebrek aan een alternatief thuis cannabis telen. Dus is Van Haaren het ook gaan doen.

Van Haaren had een schildersbedrijf in Arnhem, tot 2,5 jaar geleden. Toen werd keelkanker bij hem geconstateerd – een enorm gezwel. Hij was bijna dood. Normale kankerpatiënten, zegt Van Haaren, worden een paar minuten per keer bestraald. Hij werd 38 keer een kwartier tot een half uur bestraald en onderging een chemokuur. Het omhulsel van zijn zenuwen ging erdoor kapot. Vóór de cannabis slikte hij negen morfinetabletten per dag tegen de pijn. Daar werd hij heel ziek van.

Het was geen leven. Zijn internist en neuroloog schreven cannabis voor. Eerst ging hij naar de apotheek, nu verbouwt hij zelf, omdat hij puur natuur wil. Van Haren heeft zijn leven terug. Hij spant zich in voor allerlei chronische patiënten, want, zegt hij, stilzitten kan hij toch niet.

Medicinale cannabis ontbreekt in het basispakket van zorgverzekeraars. De overheid acht het als medicijn niet onmisbaar. Enkele zorgverzekeraars hebben het wel sinds kort in de aanvullende verzekering opgenomen. Bij Zilveren Kruis en Agis krijgen verzekerden daardoor tot 75 procent van hun kosten vergoed, mits ze de cannabis halen bij een apotheek en op voorschrift van een specialist. Het gaat dan om patiënten bij wie morfine en andere pijnstillers geen effect meer hebben.

In België is cannabis nog altijd verboden, ook voor medisch gebruik. Zo kan het gebeuren dat Nederlanders naar België gaan voor vruchtbaarheidsbehandelingen die hier verboden zijn, terwijl Belgen naar Nederland komen voor medicinale cannabis.

Zoals die klant van Apotheek Van den Bergh in Breda. Hij belt altijd tevoren dat hij langskomt. Hij lijdt aan multiple sclerose en komt maandelijks een potje medicinale cannabis halen. Apotheker Martijn van Unnik: „Dan bestel ik de hoeveelheid die hij nodig heeft. En dan rekent hij hier af.”

Apotheker Radboud Timessen in Terneuzen doet hetzelfde. Na het telefoontje uit België bestelt hij speciaal voor zijn Belgische klant medicinale cannabis. 45 euro telt de man neer voor vijf gram, 9 euro per gram, ongeveer tweemaal zoveel als de ongecontroleerde teelt uit de coffeeshop.

Apotheek Hanzeplein in Groningen afficheert zichzelf op haar website als cannabisapotheek. Ze verkoopt al jaren medicinale cannabis, ook aan buitenlanders. Apotheker George Amofa: „Ze komen zelfs uit Luxemburg. Zij nemen voor een langere periode mee.”

Wernard Bruining opende de eerste coffeeshop in Amsterdam, in 1980. Al jaren ijvert hij, als voorzitter van de Stichting Mediwiet, voor erkenning van de medicinale kracht van cannabis. Hij adviseert patiënten over dosering. Een vrouw van 78 jaar vertelt, in een filmpje waar zijn website naartoe leidt, dat ze zweert bij cannabis voor de pijn die de ziekte van Dercum haar geeft. Ze begon met spacecake, nu neemt ze cannabisolie. De eerste keer, vertelt ze vrolijk, viel ze van de trap omdat ze een te hoge dosis cannabis had ingenomen. Nu weet ze precies wat ze hebben kan zonder high te worden.