Libië wordt Fransen en Britten te duur

Nu de Libische leider Moammar Gaddafi taai verzet biedt, wordt de vraag onontkoombaar: hebben de Europese landen geld genoeg om de NAVO-acties tegen Libië te blijven betalen, nu bijna iedereen moet bezuinigen?

„Als we het langer dan zes maanden doen, zullen we opnieuw prioriteiten moeten stellen”, zei de Britse admiraal Mark Stanhope gisteren. Hij wees op de grote al doorgevoerde bezuinigingen op de defensiebegroting van het Verenigd Koninkrijk.

Maandag had zijn Franse collega, generaal Stéphane Abrial, gezegd: „Als de operaties nog lang doorgaan, wordt de vraag dringend of we wel voldoende middelen hebben.”

Juist Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk, die binnen de NAVO nadrukkelijk het voortouw namen voor de militaire actie tegen Libië, beginnen nu een pijnlijk perspectief te schetsen: de strijd tegen Gaddafi zal wel gewonnen kunnen worden. Maar de race tegen de klok?

Diplomatiek zit de vaart erin. Minister Rosenthal wil er nog niet aan, maar na Frankrijk, Spanje, Italië, Duitsland, Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten heeft gisteren ook Canada de Nationale Overgangsraad in Benghazi erkend.

De militaire slagkracht van de rebellen blijft echter beperkt. Het nieuws van het front in het westen en het oosten van Libië wijst nog steeds vooral op impasse. Rebellen slaagden er gisteren in het stadje Kikla in te nemen, 150 kilometer ten zuiden van Tripoli. Maar zonder militaire hulp van buiten hebben de rebellen weinig perspectief.

Landen met een kleinere defensie voelen de pijn al. Noorwegen heeft vrijdag aangekondigd dat het per 1 augustus zijn zes F-16’s terughaalt. „We rekenen erop dat onze bondgenoten begrijpen dat Noorwegen, met een beperkte luchtmacht, niet heel lang een grote bijdrage kan leveren”, zei minister van Defensie Grete Faremo. Haar Nederlandse collega Hans Hillen heeft ook gewaarschuwd dat het geld over drie maanden op is.

Robert Gates zal zich bevestigd zien in zijn analyse. De scheidende Amerikaanse minister van Defensie zei vrijdag dat de Europese NAVO-landen te weinig geld uittrekken voor Defensie. Daardoor dreigen bijvoorbeeld sommige landen door hun munitie heen te raken.

Zo heeft Denemarken, dat in tegenstelling tot Nederland wel gronddoelen bombardeert, Nederland om bommen voor zijn F-16’s gevraagd. En de Franse admiraal Pierre-François Forissier waarschuwde dat als het vliegdekschip Charles De Gaulle nog tot eind dit jaar actief is voor de kust van Libië, het heel 2012 inoperationeel zal zijn, voornamelijk wegens onderhoud.

Het Franse ministerie van Defensie heeft gezegd dat nu per dag ongeveer één miljoen euro boven de begroting wordt uitgegeven voor de NAVO-acties in Libië. Schattingen van de Britse kosten zijn ongeveer even hoog.

NAVO-woordvoerder Lungescu onderstreepte gisteren in Brussel dat de NAVO genoeg middelen heeft om „de druk te handhaven” op Gaddafi. Maar hij noemde geen datum voor de eindafrekening, de dag dat druk op Gaddafi niet meer nodig is.