Controle halveert medicijnvergiftiging

Medicijnvergiftiging bij ouderen kan bijna halveren als hun medicijnrecepten worden beoordeeld aan de hand van een lijst met schadelijke pillencombinaties. Die lijst – STOPP genaamd – is speciaal ontwikkeld voor medicijngebruik door 65-plussers.

Ierse medici en farmaceuten die de lijst ontwikkelden zagen dat enkele tientallen van 600 ouderen die in een bepaalde periode plotseling ziek werden en naar het ziekenhuis moesten hun ziekenhuisopname bespaard was gebleven als hun medicijnrecept met STOPP was beoordeeld. Een kwart van die 600 had last medicijnbijwerkingen. Tweederde van die medicijnbewerkingen waren achteraf gezien vermijdbaar geweest. Het door de Ieren ontwikkelde STOPP-programma had een flink deel van die gevaren eruit kunnen filteren, schreven de Ieren eerder deze week in een wetenschappelijke publicatie in de Archives of Internal Medicine.

Ouderen zijn gevoeliger voor medicijnen dan jonge mensen. Dat komt vooral doordat in hun verouderde levers en nieren medicijnen slechter afgebroken en uitgescheiden worden. En het zijn juist ouderen die veel medicijnen gebruiken. Bijna eenvijfde van de Nederlandse 70-plussers gebruikt tegelijkertijd meer dan vijf medicijnen. Volgens de Nederlandse cijfers worden er jaarlijks 40.000 mensen met ernstige medicijnenbijwerkingen in het ziekenhuis opgenomen. Tweederde van de patiënten is 65-plussers. En ook van de Nederlandse patiënten is bekend dat de helft van de opnamen vermijdbaar is. Sommige medicijnbijwerkingen worden op de koop toe genomen omdat de kans dat het medicijn het leven redt of verlengt groter is dan de kans op een vervelende bijwerking door het medicijn. Bij vermijdbare bijwerkingen zijn er niet-noodzakelijke medicijnen voorgeschreven. Of combinaties die elkaar niet goed verdragen.

Op de STOPP-lijst staan 65 medicijnen of medicijncombinaties die tot een ‘potentieel onjuist medicijnrecept’ leiden. STOPP (Screening tool of older persons’ potentially inappropriate prescriptions) laat de medicijngevaren veel beter zien dan een nu veelgebruikte, van oorsprong Amerikaanse lijst (de Beers-criteria).