Roze nagels en veel sigaretten

Het uur van de wolf. Einde en begin – een ontmoeting met Wislawa SzymborskaNed. 2, 23.00 - 00.00 uur

„Ik heb lang geleden eens in een interview uitgelegd waarom ik geen interviews geef”, zegt de Poolse dichteres Wislawa Szymborska op de haar eigen licht zelfironische wijze. Ze zegt het tegen een van haar oudste vriendinnen, de dichteres Ewa Lipska, die bij haar op bezoek is met de cameraman van documentairemaker John Albert Jansen, die er zowaar in geslaagd is toestemming te krijgen om haar te filmen.

Szymborska houdt er niet van om over zichzelf te praten, noch over haar gedichten, waarmee ze in één klap wereldberoemd werd toen ze in 1996 de Nobelprijs voor literatuur kreeg. „Nee, ik niet, ik niet!” riep ze afwerend uit toen ze dat telefoontje kreeg, vertellen de beheerders van het pension waar ze verbleef. Menig Nobelprijswinnaar is niet meer dan drie weken beroemd, maar Szymborska is het gebleven. Niet tot haar vreugde.

Ze is een allerleukste vrouw om te zien, met piekerig grijs haar, roze gelakte nagels, verzorgde kleren en ladingen sigaretten. Ze leest haar gedichten voor van velletjes papier, alsof ze nooit in een bundel zijn uitgegeven, maar ergens in een la liggen te slingeren en niet veel voorstellen.

De film is in fragmenten verdeeld, waarvan de stemming bepaald wordt door steeds een gedicht. Zo gaat het over haarzelf, over de Nobelprijs, over Polen, over liefde en over verlies: „Ik begrijp dat mijn verdriet/ het groen niet tegenhoudt.”

Marjoleine de Vos