Leider Oost-Afrikaanse Al-Qaeda, een gewiekstebruggenbouwer

Necrologie

Somalische agenten doodden per toeval de meest gevreesde terrorist van Oost-Afrika. Fazul was de schakel tussen Al-Qaeda en Al-Shabaab.

Fazul Abdullah Mohammed was de meest gevreesde internationale terrorist in Oost-Afrika. „De dood van Fazul geeft mijn ziel vrede”, reageerde een overlevende van de door Fazul beraamde bomaanslag in 1998 in Nairobi, waarbij 218 mensen omkwamen en die achteraf gezien wordt als voorbode van de aanslagen van 9/11.

De ongeveer 38 jaar geleden in de Comoren geboren Fazul leek ongrijpbaar. Hij ontsnapte in 2002 uit een Keniaanse gevangenis in Mombasa, in 2008 wist hij te ontkomen tijdens een politieactie bij zijn huis in Malindi en hij ontsnapte aan verscheidene aanslagen op zijn leven door Amerikaanse bombardementen op terroristenbases in Somalië. „Fazul werd door Amerikaanse veiligheidsagenten gezien als de gevaarlijkste operateur in Afrika”, vertelt Bill Roggio van de Long War Journal. „Hij onderhield een uitvoerig netwerk in de Hoorn van Afrika waardoor hij gemakkelijk kon reizen. Daardoor was hij een moeilijk doelwit voor de veiligheidstroepen in de regio”.

Een klein foutje bracht Fazul aan zijn einde. Woensdag nam zijn auto een verkeerde afslag in de Somalische hoofdstad Mogadishu. Zo belandde hij niet in de buurt van zijn strijdmakkers van Al-Shabaab, maar bij een wegversperring van de Somalische regering. Fazul weigerde te stoppen. Er brak een vuurgevecht uit waarbij hij dodelijk werd geraakt Zijn lichaam werd begraven. Pas de volgende dag, na het bestuderen van in zijn wagen gevonden documenten, beseften de Somalische autoriteiten dat ze een topterrorist hadden geveld op wiens hoofd 5 miljoen dollar stond. Zijn lichaam werd weer opgegraven voor identificatie.

Fazul was een meester in vermomming. De eerste grote aanslag van Al-Qaeda op Amerikaanse doelen vond plaats in 1998 in de Keniaanse en Tanzaniaanse hoofdsteden. Fazul en enkele medestanders hadden zich maandenlang voorgedaan als vishandelaren terwijl ze de bom in elkaar zetten die de Amerikaanse ambassade en omliggende gebouwen zou vergruizelen en tientallen Keniaanse passanten zou doden. De aanslag in 2002 op een toeristenhotel in Mombasa en op een Israëlisch vliegtuig werd al even grondig voorbereid. Maandenlang leefde hij op het eilandje Siyu, trouwde er een 16 jarig meisje, predikte in de moskee en financierde de voetbalclub ‘Kabul’. De tengere, vriendelijke en rustige Fazul kende de islamitische gewoontes van de kustregio en versmolt ongemerkt met de bewoners.

Eind jaren tachtig was Fazul voor een medische studie naar Pakistan vertrokken en leerde daar Al-Qaeda leider Bin Laden kennen. Hij werd een volgeling van de radicale islam en vocht op zijn kruistocht onder meer in Afghanistan. Binnen Al-Qaeda werd hij geprezen voor zijn precisie, zijn talenkennis en zijn kennis van computers. Bin Laden benoemde hem tot hoofd in Oost-Afrika en Fazul wordt gezien als de man die de samenwerking smeedde tussen Al-Qaeda en de Somalische radicale groep Al-Shabaab. Onder leiding van Fazul lukte het Al-Qaeda de afgelopen jaren om bases in Somalië op te zetten doordat hij Somalische tradities, zoals de sterke clanloyaliteit, niet bestreed. Volgens een rapport eerder dit jaar van de vredesmacht van de Afrikaanse Unie in Mogadishu was Fazul het meesterbrein van een cel van jihadistische strijders die vanuit Somalië internationaal aanslagen voorbereiden.