De Leeuw tovert met sobere Satie

Holland Festival Satie/ R. de Leeuw, piano. 13/6 Muziekgebouw A’dam. *****

Onthecht, statisch, en bizar is de pianomuziek die Satie schreef bij het ‘christelijk ballet’ Uspud. Onoverbrugbaar lijkt het contrast tussen de fragmentarische akkoorden en de bonte stoet aan demonen en martelaren die het libretto bevolken. Ironie? Onnavolgbare mystiek? Daarop is geen antwoord; dat is precies wat pianist Reinbert de Leeuw zo fascineert. De Leeuw is de ideale vertolker van Uspud: afstandelijk, hypergeconcentreerd overziet hij de schijnbaar repetitieve, altijd veranderlijke muziek en durft die bijna tot stilstand te brengen. Videokunstenaar Arjen Klerkx projecteert daarbij subtiel vervormde beelden van de Arabische Lente als voorbeeld van modern martelaarschap. Zo wordt het ballet een contemplatief commentaar op het wereldleed. Nog soberder zijn werken als Danses Gothiques en Le Fils des étoiles: Satie in zijn esoterische periode. Ook hier benadrukt De Leeuw het radicale karakter met introvert spel. Er klinkt monochrome muziek met minieme dynamische contrasten, alsof een deken de vleugel bedekt.