Wandelende doodstraf met drie stemmen

DexterSeizoen 413 aflv. van 45 min.€ 33,99

Het leven van Dexter Morgan is volledig ingericht op het doden van mensen. Dat is een neiging die hij niet kan onderdrukken, sinds hij als kleine jongen zijn moeder vermoord zag worden; het duurde dagen voor hij, druipend van haar bloed, werd gevonden.

Dat zijn laakbare gedrag ons tv-kijkers toch al jaren in de ban houdt, laat zich niet alleen verklaren door onze fascinatie voor het kwaad in de mens. Dexter kan een held zijn omdat hij een oprechte man is. Hij is oprecht in zijn streven de misdaden die anderen ongestraft plegen te vergelden.

Dexter is de wandelende doodstraf, maar voor iedereen die in het dagelijks leven de doodstraf verwerpt is hij acceptabel, omdat hij wordt gedreven door door zijn gevoel van rechtvaardigheid. Zijn wraak is onze wraak. Sterker, hij toont ons de wraakgevoelens die wij bij onszelf ontkennen.

Dat Dexter zo’n innemende held is, komt ook omdat we de overwegingen die hij maakt zo goed kunnen volgen. Hij heeft drie stemmen, waarvan twee in zijn hoofd. Dat levert dit seizoen onderling gemor en geruzie op tijdens de moeilijke momenten.

Zijn gewone stem is de stem van zijn maskerade. Voor de buitenwereld is hij de sullige en zonderlinge bloedspecialist van de politie, de trouwe broer van collega en rechercheur Debbie en de liefhebbende man van zijn vrouw Rita en de kinderen.

In zijn hoofd zit de stem van zijn gedachten, een stem die we allemaal hebben, maar die bij Dexter een man toont die geen minuut in de openbaarheid zou overleven. Die stem is van de killer: te horen in de voice-over. Dat is de stem die fluistert wie er dood moet en hoe dat geheim kan blijven voor zijn omgeving. Het is ook de stem van zijn twijfel: moet hij zijn vrouw omhelzen, wat zou een normaal iemand doen? Dexter redt zich door gevoelens die anderen tonen te imiteren.

Zijn derde stem is die van zijn overleden vader, die daarbij elke keer ‘levend’ in beeld verschijnt. Dat is de stem van de rede, die de ziekelijke fantasieën van Dexter dempt en ervoor zorgt dat Dexter ziet wie hij is. Zijn vader heeft hem als kind een code aangeleerd, die maakt dat zijn drift niet blind is.

Dit seizoen voert Dexter (gespeeld door de briljante Michael C. Hall) hoogoplopende discussies zijn spookvader. Met zichzelf dus. Dat zijn memorabele scènes. Dexter heeft een prooi in het vizier, maar hij doodt hem niet. In plaats daarvan wil hij hem bestuderen.

Na de geboorte van zijn eerste eigen kind worstelt hij met zijn rol als vader. Zijn taken in het gezinsleven, met ook nog twee pubers, de kinderen die Rita al had, putten hem uit. „Het is een cliché dat een seriemoordenaar een eenzame, stille man is – om een reden”, verzucht hij. Maar Trinity, de brute seriemoordenaar die hij opspoort voor zijn collega’s bij de politie doorhebben wie dat is, blijkt ook het hoofd van een gezin te zijn.

Dat is een moment van openbaring. Dexter dringt door in zijn leven. Zijn vader, zijn betere ik, eist dat Dexter toeslaat, maar Dexter wil weten wat het geheim van Trinity is. Hoe doet-ie het: een ijskoude moordenaar zijn én een geliefde vader en echtgenoot?

Het is een nieuwe laag in het toch al zo getrapte karakter van Dexter. Zijn zoektocht naar hoe te leven met zichzelf en de anderen mondt uit in gruwelijke confrontaties. Trinity verrast hem keer op keer.

De andere verhaallijnen, over de liefdes van zijn zus en van collega’s op het werk, zijn er vooral om ons even uit dat hoofd van Dexter te laten ontsnappen. Even weg van die beklemmende gedachten.

Dexter is om vele redenen geniale televisie. Eén daarvan is dat we slim een voorsprong krijgen op de mensen die Dexter ook menen te kennen. Dat hij zo wreed is vergeven we hem, want we zitten zo comfortabel in zijn hoofd.

Ron Rijghard