Spelen zoals een kind speelt

Achter een heuvel in een bos op de Veluwe hebben zo’n tachtig kinderen zich verstopt. Ze hebben tijdens een theaterkamp een week lang gewerkt aan een bewerking van Mozarts opera Don Giovanni. Voor het eerst in 22 jaar is oprichter, organisator en regisseur Jeroen Groenendijk er niet bij. Kort voordat het kamp begon, is hij overleden, vertelt een kampleider aan de ouders, die vandaag komen kijken. Ze heeft moeite haar tranen te bedwingen.

Dan stapt ze opzij en rennen de kinderen de heuvel over, het toneel op. Don Giovanni draagt een zonnebril en heeft opgeplakt borsthaar. De vader van Donna Anna, die in de eerste scène wordt vermoord, krijgt een fles ketchup over zich heen gespoten. De jongen die de vader speelt, probeert niet te giechelen en blijft zo stil mogelijk liggen.

„Die kampen vond Jeroen het allermooiste”, vertelt Kees van den Hoogen, een goede vriend. „Dat deed hij het liefst: in korte tijd iets neerzetten, met kinderen. Want met hen werkte hij nog liever dan met volwassenen.” Jeroen was altijd op zoek naar authenticiteit. Niet iets willen zijn, maar zijn wie je bent. „Bij kinderen vind je dat eerder. Die zijn licht, open, eigen.”

Op zijn theaterschool De Makerij gaf Jeroen Groenendijk de cursus ‘authentiek spel’. Toneelspelen was volgens hem niet in de huid van een ander kruipen, maar laten zien wie je zelf bent. „Spelen vatte hij letterlijk op: kijken wat je kunt met wat er al is. Spelen zoals een kind speelt”, vertelt zijn vriendin Barbara Schelberg. „Het moest geen maniertje zijn.” Onderscheid tussen kinderen, volwassenen, amateurs en professionals maakte hij niet: iedereen had iets te bieden. Het Utrechtse studentenkoor Dekoor won onder zijn begeleiding het tv-programma Korenslag.

In zijn bands The Bald & The Beautiful en Caramba, waarin hij contrabas speelde en zong, vertolkte Jeroen het levenslied. Oprecht, zonder knipoog. Voor emoties moet je respect hebben, vond hij. Van den Hoogen: „Tijdens een optreden kwam een clown op ons afgerend. Pak aan, schmink, alles. Hij begon met een megafoon door ons liedje te schreeuwen. Zogenaamd grappig. Jeroen werd bloedlink.” Hij had niet door dat hij zijn headset nog op had, dat iedereen de scheldpartij meekreeg. „Direct renden de managers op ons af”, lacht hij. „We mochten nooit meer terugkomen. ”

In de zomer van 2010 hoorde Jeroen dat hij darmkanker had. Er volgde een periode van afscheid. „Hoe leef je in relatie tot een ziekte? Ook daarin wilde hij authentiek zijn”, vertelt zijn vriendin. „We hebben het er veel over gehad. Hij was daar heel open in.” Ook met zijn kinderen Mees en Spijk, nu tien en zeventien jaar, sprak hij over zijn naderende afscheid.

Op 3 april is hij overleden. Op zijn begrafenis waren er zoveel mensen dat niet iedereen naar binnen kon. Op zijn Facebookpagina schreef een student: „Jij hebt mij geholpen te worden wie ik ben”.

Eva de Valk