Sneevliet was juist een tegenstander van Stalin

In deze krant van 30 mei stond een interessant artikel over de gecensureerde geschiedenisexpositie waar het Nationale Museum van China in Peking mee opent. Jammer dat het artikel werd ontsierd door de zin: „En uiteraard is er aandacht voor de Nederlandse communist Henk Sneevliet, die in opdracht van Stalins Komintern naar China was gestuurd in 1921 om mee te werken aan de oprichting van de CPC.”

Op het tweede congres van de Komintern (gehouden in juli en augustus 1920) werd Sneevliet in het Executief Komitee van de Komintern gekozen en tot vertegenwoordiger van de Komintern in het Verre Oosten benoemd. Dit na lange gesprekken met Lenin. Op dit congres speelden Lenin en Trotski nog de hoofdrol en Stalin nog geen enkele.

Door het gebruik van de term Stalins Komintern wordt voor niet-ingewijden gesuggereerd, dat Sneevliet een aanhanger van Stalin zou zijn. Niets is echter minder waar. Na lange tijd deel uitgemaakt te hebben van de oppositie in de CPH (Communistische Partij Holland) bedankte hij (op zijn initiatief) met een aantal anderen voor de partij. Hij spande zich tevergeefs in om voor Trotski asiel in Nederland te verkrijgen.

Hij leverde in woord en geschrift kritiek op de ontwikkelingen in de Sovjet-Unie. Hij werd bedreigd door knokploegen van de CPH, door de CPH-leiding voor fascist uitgemaakt en twee vrienden van hem, Ignace Reiss en Andres Nin werden door de GPoe (de latere KGB) omgebracht.

Het steekt om over hem te lezen, dat hij in opdracht van Stalins Komintern naar China ging.

Bob de Wilde

Amsterdam