'Onverantwoord als je deze uitkomst gaat frustreren'

Eindelijk is het pensioenakkoord een feit. Namens de werkgevers onderhandelde Bernard Wientjes „talloze” uren. „Ik zou in geen duizend jaar met Agnes willen ruilen.”

Werkgeversvoorzitter Bernard Wientjes (VNO-NCW) hoeft niet lang na te denken als hem wordt gevraagd of hij nog een advies heeft voor Henk van der Kolk. De voorman van FNV Bondgenoten (een half miljoen leden) is een verklaard tegenstander van het gisteren gesloten pensioenakkoord.

„Hij doet zijn leden onrecht aan als hij het akkoord niet steunt. De schade zou enorm zijn, onverantwoordelijk gedrag als je deze uitkomst probeert de frustreren”, zegt Wientjes. „Laat je leden zich nu uitspreken.” Talloze uren heeft hij de afgelopen maanden onderhandeld. Met minister Kamp (Sociale Zaken, CDA), met Agnes Jongerius (FNV) die namens de vakbondscentrale gisteren tekende. „Er zijn de afgelopen twee jaar zeker momenten geweest dat ik het niet meer zag zitten. Maar er waren ook momenten dat ik dacht dat we er uit waren.”

Waarom moet een FNV’er voor dit akkoord stemmen?

„Niemand kan ontkennen dat je met dit akkoord beter uit bent, dan zonder akkoord. Dat kan je alleen zeggen als er emotionele argumenten meespelen, als je vindt dat ons overlegmodel geen bestaansrecht meer heeft. Die leden heb ik ook, maar dat is gelukkig een hele kleine minderheid.”

Heeft u extra concessies gedaan als gevolg van de onenigheid bij FNV?

„Nee. Wij hebben alleen duidelijker opgeschreven dat tijdens cao-onderhandelingen ook over de pensioenpremies onderhandeld kan worden.”

Het beeld voor de buitenwereld is dat werkgevers helemaal geen concessies hebben gedaan. U kon achterover leunen.

„De pensioenpremies voor de werkgevers zijn de afgelopen jaren met 10 miljard euro gestegen tot 16 miljard. Dat is hetzelfde bedrag als er jaarlijks aan vennootschapsbelasting wordt betaald. We hebben nu afgesproken deze premies, op dit hoge niveau, te consolideren. Dus ook als de beurs herstelt, gaan de premies niet omlaag. Hier krijg ik vanuit mijn achterban kritische vragen over. Is dat nou wel nodig? Geluk is dat ik vooral technische vragen krijgen vanuit mijn achterban. Dat is bij de FNV wel anders. Ik zou in geen duizend jaar met Agnes willen ruilen.”

Vooral de verhoging van de AOW heeft een belangrijke rol gespeeld in de discussies. Voor veel mensen is dat na hun pensioen het hoofdbestanddeel van hun inkomen. Die concessie moest van het kabinet komen.

„Zeker. Wij hebben de bonden erg geholpen met het AOW-verhaal. Zonder de bijdrage van Kamp [de AOW stijgt jaarlijks extra met 0,6 procent] was dit akkoord nooit mogelijk geweest. En op het eind heeft Jongerius er nog die 300 euro extra [voor mensen met lagere inkomens] uit weten te slepen. Dat was pas afgelopen week.”

Waarom heeft het akkoord zo lang op zich laten wachten?

„Het kabinet wachtte eerst totdat de sociale partners eruit waren, maar wij wachtten tot het kabinet met concessies kwam. Maar dat is natuurlijk niet het enige. Soms heeft een akkoord gewoon tijd nodig. We liepen in 2008 voor de muziek uit toen we riepen dat werken na je 65ste noodzakelijk is. Iedereen ageerde daartegen, maar inmiddels heeft de muziek ons ingehaald. Alleen de SP en een verdwaalde hoogleraar zien de noodzaak van langer werken niet in. Die brede acceptatie was nodig voor het akkoord.”

Voor werknemers nemen de risico’s op een tegenvallend pensioen toe. Kan je dat nog wel maken ten opzichte van jongeren? Je werkt één dag per week voor je pensioen, maar niemand garandeert wat je over veertig jaar overhoudt. Kan je dat wel blijven verplichten?

„Zeker. Wat wil je dan? Aan mensen de keus bieden of ze nu gaan consumeren of sparen? Je wilt toch niet naar de situatie in de Verenigde Staten waar 80 procent van de mensen inmiddels tot hun dood moet werken?”