Model voor een dag

Make-upfeestjes zijn populair. Bij volwassen vrouwen en bij meisjes van zeven. ‘Leef je uit.’

et haar zes beste vriendinnen viert Lisa vanmiddag haar verjaardag. Ze zitten aan een tafel vol spiegels, flesjes make-up, kwasten en crèmepjes. Visagist Ingrid van Riel geeft instructies. „Meisjes, leef je uit. Als het niet lukt, helpt Ingrid je.” Razendsnel maken de meisjes zich op. Thuis doet ze dat ook, zegt Noor. „Alleen mijn nagels moet mijn moeder altijd lakken.” Lisa en haar vriendinnen zijn zes, zeven en acht jaar.

Buiten is het stikheet, binnen bij Ingrid van Riel is het koel. De vloer, gordijnen – alles is wit. Spic en span. In de hoek staat een tafel vol snoep, chips en drinken. Een radiozender klinkt zachtjes.

Van Riel heeft twee jaar geleden een gat in de markt gevonden: het make-overfeest. „Iedereen wil graag een mooie foto van zichzelf”, zegt ze. En dus schuift ze een paar keer per week de meubels in de huiskamer opzij en komen meisjes, tieners en vrouwen een feest bij haar vieren. Voor 33 euro per persoon.

Van Riel is klein, draagt hoge hakken en een strakke witte spijkerbroek. Zij helpt met opmaken, geeft tips, kamt haren, lakt nagels. Ze moedigt aan. O, wat ben je prachtig. Wat stáát dat goed. Oo, ik word er zo blij van.

Haar man, die in de autobranche werkt, verschijnt na twee uur en maakt dan foto’s van de opgemaakte meisjes. De modellen, noemt Van Riel ze. De modellen kiezen zelf hun achtergrond (panterkleed of crème doek), accessoires (kroontjes, hoedjes en boa’s) en pose (voet op bankje, achteromkijken).

Visagiefeesten zijn populair. Voor volwassenen, maar vooral voor kinderen. Op televisie worden gewone mensen dagelijks mooi gemaakt, dus waarom zou dat in het echt niet kunnen? In Make me Beautiful (Net5) en Extreme Makeover (RTL) ondergaan vrouwen plastische chirurgie, in Make me a supermodel (Net5) kiest een jury een fotomodel uit ‘gewone’ kandidaten. Overal in het land bieden visagisten makeover-feesten aan. Hier in Heusden, maar ook in Noordwijk, Assen, Ede en Culemborg.

Make-overfeestjes voor meisjes van zeven? Volgens filosoof Stine Jensen past die trend in twee sociologische ontwikkelingen: het idee dat de mens maakbaar is en het toenemend belang dat wordt gehecht aan schoonheid voor vrouwen. „Een make-over suggereert dat je alles kunt aanpakken, jezelf kunt verbeteren”, zegt Jensen. Blijkbaar moet dat voor meisjes van zeven jaar dus al.”

Denk niet, zegt Jensen, dat kinderen dat zelf bedenken. „Het komt van de moeders. Die organiseren zo’n feest en kopen make-up voor de kinderen.”

Zelf heeft Harriët (37), de moeder van Lisa, weinig met make-up. „Maar ik wíst dat de meisjes dit leuk zouden vinden. Zo leren ze toch hoe het moet.” Bovendien: zij maakt veel foto’s van haar kinderen maar die zijn zelden erg goed. Aan het eind van het feest zal haar dochter een prachtige foto meekrijgen, gemaakt door een fotograaf. Daarop straalt Lisa met geverfde lipjes en een blonde nepstaart.

Leerproces

De Britten zouden er schande van spreken. Deze week bracht de Britse winkelbranche een code uit die leden oproept niet langer sexy kleding zoals hoge hakken en Playboy-T-shirts aan kinderen te verkopen. Premier David Cameron bracht de nota Let children be children uit die ouders aanspoort om kinderen te beschermen tegen seksuele uitingen in de media.

Volgens communicatiewetenschapper Linda Duits is het een oud verschijnsel: meisjes die in een groep oefenen met make-up en hun seksualiteit en vrouwelijkheid verkennen. Duits promoveerde in 2008 op meisjescultuur. „Al eeuwen leren meisjes van oudere vrouwen in een veilige omgeving, dus zonder mannen, hoe ze zich mooi kunnen maken. Zo ontdekken ze wat geaccepteerd is en wat doorgaat voor vrouwelijk.”

Nieuw, zegt Duits, is dat men geld verdient aan dat leerproces. „Dat past in de vrijetijds- economie. Mensen kopen ervaringen. En dat moet met een resultaat worden afgesloten, in dit geval de foto.”

Ingrid van Riels dochter Chaz (12) helpt vanmiddag mee met opmaken, krullen zetten, glittertattoos maken en nagels lakken. Zo’n twee uur zijn ze bezig. Dan is het tijd voor de fotoshoot. Het hondje Stuff van de familie Van Riel moet poseren met de meisjes. Dat willen de kinderen. Maar Stuff is onrustig. Daarom krijgt hij telkens iets lekkers zodat hij blijft zitten. Dus zit hij nu te lebberen aan ijsthee in een paars plastic champagneglas. „Blijf zitten Stuff, blijf zitten”, zegt Chaz, terwijl haar moeder de boa’s rond de jarige Lisa drapeert en haar vader foto’s neemt.

Na afloop reinigt Van Riel alle gebruikte make-upkwasten met alcohol. Ze ruimt de tafel af en zet de banken weer recht. Morgen komen er negen meisjes van tien jaar. Zondag komen er tien.

Vrouwelijkheid

Volgens meisjesonderzoeker Linda Duits hebben niet alleen kinderen de behoefte om met elkaar hun vrouwelijkheid te oefenen. Ook vrouwen leren voortdurend van elkaar. „Het is jammer als vrouwen zich gedwongen voelen aan één opgelegd schoonheidsideaal te voldoen. Maar dát vrouwen schoonheid nastreven en met elkaar oefenen, is een sociaal gegeven.” Ook dat gebeurt bij Ingrid van Riel. Zoals tijdens het vrijgezellenfeest van Vanessa (29). Blond opgestoken haar, open gezicht. Ze is al tien jaar met haar vriend die daarvoor vijf jaar achter haar aan heeft gezeten. Ze kenden elkaar van dansles. De zeven vrouwen die haar vrijgezellen- feest vieren, wonen in Helmond.

Normaal besteden de vriendinnen van Vanessa vijf minuten aan hun uiterlijk. Ze hebben het druk. De een heeft drie kleine kinderen, de ander werkt als auditor, een werkt als bedrijfsjurist, een in de administratie en een verkoopt gordijnen. Hun mannen vieren vanmiddag samen zíjn vrijgezellenfeest. Die zal eindigen in een gezamenlijke barbecue en karaokeparty.

Vandaag nemen ze de tijd, anderhalf uur. Ze beginnen voorzichtig. Leef je uit, zegt Van Riel voortdurend. „Doe eens gék dames. Op de foto lijkt het allemaal minder, dus smeer er lekker veel op.”

Susan heeft als enige moeite met het getut. Ze is psycholoog van beroep. Af en toe verzucht ze: „Jongens dit is toch niks voor mij.” Een vriendin roept: „Toen ik dit reserveerde, dacht ik al: Susan zal het niks vinden. Zij gaat liever survivallen.”

De stemming komt er in de loop van de middag goed in. Sonja, een forse vrouw van 27 met steil blond haar, laat zich fel opmaken door Van Riel. Haar transformatie wordt afgemaakt met lipgloss, een hoedje en een sjaal. „Je wordt sexy, Sonja”, zegt Van Riel.

De vrouwen giechelen. „Michael herként je straks niet”, zegt iemand. „Michael kan zich vanavond niet inhouden!”, zegt Vanessa. Even later, tijdens de fotoshoot, is de gêne van het begin van de middag helemaal verdwenen. ‘Skön wievke’, roept Susan elke keer dat een van haar vriendinnen de camera inkijkt. Om een uur of zes moet Susan toegeven dat ze de make-over best prettig vond. Ze voelt zich mooier dan een paar uur eerder.