'Het kan alle kanten op, dit is een voorlopig akkoord'

Voorzitter Henk van der Kolk van FNV Bondgenoten steunt het pensioenakkoord niet. Via het referendum, harde actie óf lobbywerk zal hij zich blijven verzetten: „Dan deponeren we de rekening bij werkgevers.”

De afgelopen dagen zat Henk van der Kolk, voorzitter van FNV Bondgenoten, voor zijn gevoel „in een achtbaan”. Gisteren kwam hij bruusk tot stilstand. Het principeakkoord over de pensioenen en de AOW tussen de sociale partners en het kabinet is „zwaar onvoldoende” voor Bondgenoten, de grootste bond binnen de FNV Vakcentrale.

Te veel risico voor de pensioenopbouw ligt bij de werknemer, zegt Van der Kolk. Werkgevers nemen te weinig verantwoordelijkheid als pensioenfondsen in financiële nood komen. Op dat punt heeft werkgeversorganisatie VNO-NCW voorzitter van Bernard Wientjes niets willen inleveren, zegt Van der Kolk.

In maart kwam Bondgenoten nog openlijk in conflict met de Vakcentrale over tegenvallende onderhandelingsresultaten. De positie van FNV-voorzitter Agnes Jongerius kwam ter discussie te staan. Het huidige akkoord bevat weinig verbeteringen, vindt Bondgenoten.

In maart schreef u de Vakcentrale een protestbrief waarin stond dat het ‘onacceptabel’ was als de werknemers alle risico’s moesten dragen. Waarom hebt u uw zin niet kunnen krijgen?

„Voor alle duidelijkheid: wij hebben niet onderhandeld. De FNV Vakcentrale was onderhandelingspartner.”

Hebben de onderhandelaars dan niet genoeg hun best gedaan?

„Ik ga er vanuit dat iedereen zijn best heeft gedaan. Maar iedereen is vrij om daar gedachten en gevoelens over te hebben. Dan gaat het al snel om de vraag: zitten de juiste mensen daar nog wel op de juiste plek? Dat is voor mij persoonlijk geen onderwerp.”

Eerder dit jaar had u veel kritiek op de leiding van Vakcentrale.

„Ach, dat heeft veel aandacht in de media gekregen. Die hebben we ook zelf gezocht om druk uit te oefenen, moet ik er bij zeggen. Maar na het conflict zijn we ook weer om de tafel gaan zitten om verder te komen.”

Bondgenoten verwerpt het principeakkoord. Hoe ver bent u bereid te gaan in uw protest?

„Het traject tot de definitieve besluitvorming is nog lang. Wat er nu ligt is alleen nog een onderhandelingsakkoord. Straks zijn de bonden aan zet. Eerst zullen de bondsraden zich uitspreken, dan mogen de leden stemmen in een FNV-breed referendum. Wij gaan de komende tijd de boer op. Onze leden informeren over het onderhandelingsakkoord, lobbyen bij de politiek. Als onze leden het willen, kan harde actie volgen.”

Denkt u dat het realistisch is dat de leden het akkoord verwerpen?

„Het referendum wordt hoe dan ook lastig. Ten eerste is het pensioenstelsel uiterst complexe materie. Bij een ledenraadpleging moet je héél goed opschrijven waar het om gaat zonder de werkelijkheid geweld aan te doen. Daar is tijd voor nodig. Voordat je alle leden bij elkaar kunt krijgen, is het al snel zomer. Dan is iedereen met vakantie, dat is ook geen prettige situatie. Stel dat het referendum in september plaatsheeft. Dan spreken de leden zich dan uit over een principeakkoord dat op 10 juni is getekend, maar wat de Tweede Kamer al heeft behandeld en wat al deels wettelijk van kracht is geworden. Goed, de Eerste Kamer moet er zich dan nog over buigen. En met de nieuwe samenstelling daarvan kun je denken: nieuwe ronde, nieuwe kansen. Maar toch. De hele gang van zaken wringt enigszins met de vakbondtraditie.”

Hoeveel kans heeft Bondgenoten om het akkoord te beïnvloeden?

„Bij een definitief akkoord is er sprake van contractpartijen die gebonden zijn. Hier gaat het om een voorlopig onderhandelingsakkoord, wat wat mij betreft nog alle kanten op kan. Als Bondgenoten zich niet aan het akkoord verbindt, hebben wij onze handen vrij. Dan zijn we nergens aan gebonden. Zeker als er in de tussentijd een nieuw kabinet zou komen, kunnen we gewoon opnieuw naar de politiek stappen. En dan zullen we de rekening van het pensioenstelsel bij de werkgevers deponeren.”