De wilde Caro-Kann

Ik keek naar een videootje over de match tussen Anand en Alexei Shirov, die vorig weekeind werd gespeeld in León. Prettige Spaanse klanken, monumentale stadsgezichten, een fraaie speelzaal. Je kreeg zin om meteen het vliegtuig naar Spanje te nemen.

Hebben ze daar nog wel geld voor schaken? Het beroemde toernooi in Linares moest dit jaar overslaan, maar het bolwerk in León lijkt nog onbedreigd. Vol vertrouwen kondigden de organisatoren al aan dat volgend jaar de 25ste voorstelling zal worden opgevoerd.

Anand en Shirov speelden zes partijen in een tempo dat het midden hield tussen klassiek schaak en rapidschaak. Ze hadden veertig minuten bedenktijd plus dertig seconden extra per zet, vanaf de eerste zet.

Anand liet zien dat hij niet voor niets wereldkampioen is. Drie van de zes partijen waren in overeenstemming met Shirovs motto Fire on Board, maar steeds sloegen de vlammen in aan zijn eigen kant van het bord, zodat Anand met drie winstpartijen en drie remises de match met 4,5-1,5 won.

Het was een teleurstellend resultaat voor de vaak zo briljante Shirov. Aan het eind vroeg de ceremoniemeester Leontxo Garcia hem: „Je hebt dit speeltempo wel eens voor alle partijen voorgesteld, nietwaar?” Een plaagstootje, want Shirov had ernstige tijdnoodproblemen gehad. Die antwoordde dat hij zich al had afgevraagd wat hem tien jaar geleden had bezield, toen hij dit tempo propageerde.

De partijen waarin Shirov wit had vormden een soort themawedstrijd, want steeds verdedigde Anand zich met de Caro-Kann opening. Verdedigen is eigenlijk het woord niet, hij vaagde Shirov van het bord.

Hun eerste partij met de Caro-Kann was nog gelijk opgegaan, maar de tweede keer moest Shirov al na 17 zetten opgeven in een stelling die pijn aan de ogen deed.

Hoe is het mogelijk? Shirov zei na de partij: „Ik kon 's ochtends bij mijn voorbereiding geen bevredigende variant tegen de Caro-Kann vinden, dus ik was al in een slechte stemming toen ik aan de partij begon. Toen koos ik een heel agressieve variant, in de hoop dat ik met wit in ieder geval remise kon bereiken. Dat was duidelijk niet de goede manier.” Nee, dat bleek wel.

Alexei Shirov - Anand, 24ste Leon Masters 2011, derde matchpartij.

1. e4 c6 2. d4 d5 3. e5 Lf5 4. g4 Shirov is zijn agressieve stijl getrouw. 4...Ld7 5. c4 e6 6. Pc3 c5 Een akelige verrassing. 7. cxd5 exd5 8. dxc5 Lxc5 Wit kan de d-pion winnen, maar als de stelling open komt is wits pion op g4 een pijnlijke verzwakking. 9. Lg2 Pe7 10. h3 Db6 11. De2 0-0 12. Pf3 d4 De pion die wit versmaad heeft, wordt nu een zwaargewicht. 13. Pe4 Lb5 14. Dd2 Pbc6 15. a3 Pg6 16. b4 Le7 17. Lb2 Tfd8 Wit kon zijn afschuwelijke stelling niet meer aanzien en gaf op.

In de vijfde matchpartij kwam er weer een Caro Kann op het bord en na de 31ste zet van zwart (Anand) was de volgende stelling bereikt.

Zwart staat beter, vooral door de treurige positie van wits paard op a1. 32. Pe1 Hij wil zijn Pa1 via c2 in het spel brengen, maar geeft zwart daarmee de gelegenheid tot een mataanval. 32...f6 33. exf6 e5+ Met twee mooie pionoffers heeft zwart het schootsveld naar de witte koning vrij gemaakt. 34. Kxe5 Pe3 35. Tb1 Te8+ 36. Kf4 Tc6 Wit zit in een matnet. 37. Kg5 Te4 Op zichzelf is dit geen slechte zet, maar een meer overzichtelijke weg naar de winst was 37...Pf7+ 38. Kxg6 Te4. 38. Kxh6 Tg4 Nu krijgt wit een kans om te ontsnappen. Zwart kon mat geven met 38...Pg4+ 39. Kg5 Pxf6 40. Kh6 (of 40. Tc2 Kg7) Tg4 41. h5 Tc7 42. hxg6 Tg7. 39. Tf2 Wit was in tijdnood en moest leven van de dertig seconden die hij na iedere zet kreeg. Hij mist zijn kans. Na 39. f7+ Kxf7 40. Kh7 zit er verrassend genoeg geen winst in voor zwart. Remise kan zwart nog op vele manieren maken, bijvoorbeeld met 40...Tc7, om eeuwig schaak te geven. 39...Pf5+ 40. Txf5 gxf5 41. Kh5 Tc7 Wit gaf op, hij gaat mat.