Brood van de plank

Tien ontwerpers exposeren in galerie Vivid met materiaal uit de houtfabriek van Arco. Van kapstok annex totempaal tot broodtrommelplank.

Dat het nog niet eerder is bedacht: een broodplank en broodtrommel ineen en bovenop een broodmes in een daarvoor bedoelde uitsparing. Het is ook nog eens een ingenieus ophangsysteem, met een mes dat fungeert als handvat om de doos mee open te trekken. Zo komt het bovenste driehoekige deel – de snijplank – naar voren, van het onderste driehoekige deel – de opbergruimte – af.

Bread Box is gemaakt door het ontwerpduo Yael Mer en Shay Alkalay en is te zien in de Rotterdamse galerie Vivid.

Het ontwerp doet denken aan de ouderwetse houten naaidozen die als een harmonica uit elkaar gingen. Die associatie is niet zo vreemd, want de Nederlandse houtfabrikant Arco is de organisator van de workshop voor jonge ontwerpers waaruit onder meer deze brooddoos voortkwam. De fabrikant maakt van oudsher veel kleinmeubelen, zoals houten naaidozen.

In 2005 vierde Arco zijn honderdjarig bestaan met een project waarbij twaalf jonge Nederlandse designers gevraagd werd met eigen ontwerpen te reageren op de bestaande collectie. Nu, zes jaar later, is er een vervolg. De in januari aangestelde directeur Jorre van Ast (31) nodigde zijn negen oud-studiegenoten van het Royal College of Art in Londen – verenigd in het Londense Okay Studio – uit om in de Arcofabriek te experimenteren met de aanwezige materialen en gereedschappen. Zij kregen slechts één beperking opgelegd: geen tafels of stoelen.

Het ontwerpduo Mer en Alkalay liet zich inspireren door de naaidozen, de andere ontwerpers keken onder meer naar bestaande meubels, puzzelstukjes en tractoren. En het resultaat is net zo gevarieerd. Een sidetable bestaande uit ronde, draaibare lades. Een kapstok annex totempaal. Een verrijdbare armleuning inclusief tijdschriftenrek.

Goed, niet alles is geslaagd. Hiroko Shiratori maakte wel erg simpele tafeltjes en het experiment van Shai Akram om een stuk laminaat te bewerken oogt wat rommelig. Maar met hout kun je heel veel, wil deze expositie maar zeggen. Heel veel moois ook.

Nu zijn het niet de minste ontwerpers die Van Ast heeft gevraagd. De meesten van zijn oud-studiegenoten hebben zichzelf aardig op de kaart gezet. Zo wonnen Mer en Alkalay verschillende prijzen, zoals de Designer of the Future Award in 2009 in Bazel. Het werk van Peter Marigold is de hele wereld over gereisd. Van Ast zelf – bekend van de handige draaideksels, de Jar tops – exposeerde al in het MoMa in New York en het London Design museum.

De eerste editie van de expositie in 2005 markeert wat Van Ast betreft de koerswijziging die het familiebedrijf is ingeslagen. De collectie is verjongd. „Laat ik het zo zeggen: tot vijf à tien jaar geleden waren de ontwerpers waarmee we samenwerkten mannen van middelbare leeftijd in zwarte pakken. Dat is nu anders.” Bovendien leverde de vorige editie ook concreet iets op: een paar producten werden opgenomen in de vaste collectie, waaronder de ‘Slim Table’ van de inmiddels toonaangevende designer Bertjan Pot.

Logische vraag is dan ook: wat wil hij deze keer adopteren? Met dat doel was de workshop niet opgezet, wil hij benadrukken. Maar inderdaad, er zitten verrassende dingen bij. Van Ast vindt het meubel met hendel van Andrew Haythornthwaite „speels” en de Bread Box van Mer en Alkalay, „biedt mogelijkheden”. Het concept daarvan is ook te vertalen naar bijvoorbeeld een nachtkastje of secretaire. „Ik heb ze gevraagd de ideeën verder uit te werken.”

Arco Okay, London designers do Furnishings. In galerie Vivid, t/m 26 juni. Red Apple Building, Scheepmakershaven 17, Rotterdam