Beetje schudden: depressieve bij

Bijen hebben ook gevoel. Als in gedragonderzoek wordt gevonden dat honden en ratten onder stressvolle omstandigheden veiliger keuzes gaan maken, wordt dat geïnterpreteerd als dat deze dieren angstig zijn. Waarom zou dat dan niet voor bijen gelden? Dat is zo ongeveer de redenering die vier Britse onderzoekers van het instituut voor neurowetenschap van de universiteit van Newcastle volgden na het uitvoeren van een bizar experiment (Current Biology, online). De onderzoekers schudden honingbijen een minuut lang flink door elkaar, waarna ze de gemaltraiteerde insecten in een experimentele situatie naar voedselbakjes met verschillende geuren lieten vliegen. Vooraf hadden de diertjes geleerd een bepaalde geur te associëren met een beloning in de vorm van suiker en een andere geur met een straf, bitter smakende kinine. Na de schudbehandeling keken de onderzoekers in welke mate de bijen een voorkeur hadden voor de ene of de andere geur of mengsels daarvan. De geschudde bijen bleken een veel sterkere afkeer te hebben van de geur met de negatieve associatie dan de ongeschudde controlebijen. In hun lichaam circuleerde ook significant meer dopamine, octopamine en serotonine, lichamelijke tekenen van stress volgens de onderzoekers.

Provocerend stellen ze dat gestresste honingbijen “pessimistischer” zijn bij het zoeken naar voedsel. Emotie bij dieren is inderdaad een hellend vlak. Maar is dit nu het definitieve bewijs dat ook insecten angst kennen? De onderzoekers weten het zelf ook nog niet. Voorzichtig schrijven ze daarom op dat hun resultaten “suggereren” dat het gedrag van de honingbijen in het experiment “kan worden opgevat” als het tonen van emoties. Meer onderzoek is nodig.

Sander Voormolen