Sterke waakzaamheid is geboden, zegt Trichet

Deze maand blijft de rente nog ongewijzigd op 1,25 procent, meldde de ECB.

In juli gaat de rente wellicht naar 1,50 procent.

President Jean-Claude Trichet van de Europese Centrale Bank (ECB) gebruikte gisteren voor de twee keer sinds het eind van de crisis het niet zo geheime codewoord. „Sterke waakzaamheid is geboden”, zei Trichet na afloop van de maandelijkse rentevergadering van het bestuur van de ECB. Iedereen die iets met beleggen en financiële markten te maken heeft weet genoeg: tenzij Europa volgende maand geraakt wordt door een aardbeving of kernramp gaat de rente in juli omhoog.

Trichet maakte ook bekend dat de zeventien landen die deel uitmaken van de eurozone hadden besloten de belangrijkste rente ongewijzigd te laten op 1,25 procent.

De bekendmaking dat volgende maand de rente wellicht naar 1,50 procent verhoogd wordt komt niet als een verrassing, maar is toch opmerkelijk. Het is geen verrassing omdat economische groei in de eurozone doorzet en het niveau van inflatie oploopt. Uit nieuwe prognoses van de ECB blijkt dat prijzen dit jaar met 2,5 tot 2,7 procent zullen stijgen. Dit komt vooral door de gestegen prijs van olie en grondstoffen.

In haar mandaat staat dat de ECB de taak heeft prijzen in de eurozone stabiel te houden. Stabiel betekent dat de inflatie 2 procent mag bedragen. Als prijsstijgingen even boven die grens komen is dat niet erg, maar bij verwachte inflatie van minimaal 2,5 procent vindt de ECB het nodig in te grijpen door geld duurder te maken.

De beslissing is opmerkelijk omdat de ECB de eerste en enige grote centrale bank is die langzaamaan de rente weer opschroeft. Tijdens de crisis hanteerden de centrale banken van de VS, Europa, Japan en Groot-Brittannië zulke lage rentes dat geld zo goed als gratis was. Gisteren kondigde Mervyn King van de Bank of England aan de rente laag te houden op 0,5 procent ook al loopt inflatie in het land snel op. Daaruit blijkt dat de centrale bank het op dit moment belangrijker vindt om groei te stimuleren dan prijzen te handhaven. Eerder deze week kondigde Ben Bernanke van de Amerikaanse Federal Reserve ook al aan monetair beleid erg ruim te houden om groei te stimuleren.

Volgens Trichet van de ECB is een renteverhoging ook gerechtvaardigd omdat de eurozone als geheel wel degelijk herstelt van de crisis. Uit de nieuwe ramingen van de ECB blijkt dat de economie van de 17 landen dit jaar met 1,5 tot 2,3 procent groeit. In het eerste kwartaal van dit jaar groeide de economie van de zone met 0,8 procent, harder dan de 0,3 procent groei in het laatste kwartaal van vorig jaar.

De scheidende president – eind oktober wordt hij vervangen door de Italiaan Mario Draghi – vindt het onterecht dat er kritiek is uit Zuid-Europa op de aankomende renteverhoging. In Spanje, Portugal, Griekenland en ook Ierland wordt gevreesd dat duurder geld het nog moeilijker maakt om uit het diepe economische dal te komen. Onzin, zegt Trichet. Prijsstabiliteit in de hele eurozone zorgt voor vertrouwen van investeerders, vertrouwen dat Europese probleemlanden brood nodig hebben.

De problemen in de eurozone domineerden de vergadering van het bestuur van de ECB. De Duitse minister Schaüble van Financiën wierp woensdag een proefballonnetje op dat zeer slecht is gevallen in Frankfurt. Schaüble wil dat de houders van Griekse staatsobligaties (Europese banken, pensioenfondsen, maar ook de ECB zelf) akkoord gaan dat looptijden worden verlengd. De bezitters krijgen dus niet hun inleg terug op de vooraf afgesproken datum, maar stemmen er mee in dat de obligatie nog een aantal jaren doorloopt. Hierdoor krijgt Griekenland lucht want het land zou dan niet op zoek moeten naar nieuwe kopers van staatsobligaties, eigenlijk opgeknipte deeltjes staatsschuld.

Trichet en de ECB zijn mordicus tegen. Wij zijn tegen ieder plan dat opgevat kan worden als een faillissement van een euroland, hield Trichet de verzamelde journalisten voor. De vrees is dat beleggers zo schrikken dat ze in paniek raken en het vertrouwen in elkaar verliezen. Dat gebeurde in september 2008 toen niemand wist hoeveel risico banken liepen op de omgevallen zakenbank Lehman Brothers.