Samen de berg oppuffen om jezelf goed te voelen

Het zal harteloze rationaliteit zijn die me verhindert het fenomeen Alpe d’HuZes te doorgronden. NCRV en NOS deden de hele dag en ’s avonds nog een uurtje verslag van die charitatieve manifestatie op de massaal oranje gekleurde Alpe d’Huez bij Grenoble.

Vierduizend Nederlanders fietsten naar vermogen zes keer of minder de uit de Tour de France bekende berg op en brachten zo 20 miljoen euro bijeen voor de kankerbestrijding.

Mijn onbegrip begint al met dat ik het verband niet zie tussen het leveren van een sportieve prestatie en het ontvangen van gemiddeld 5.000 euro per persoon. Wie geeft ze dat geld dan en waarom? Het zal te maken hebben met die kinderen die soms bij ooms en tantes en buren langs gaan om in te tekenen op een lijst, met een bepaald bedrag voor elk gelopen rondje. Voor het goede doel, uiteraard, maar waarom zou je dat niet steunen zonder dat een ander een fysiek offer brengt?

Kanker is een groot kwaad en ik begrijp dat overheid en bedrijfsleven niet genoeg kunnen opbrengen om preventie en bestrijding volledig te financieren. We worden steeds Amerikaanser, dus snap ik ook dat de burger zelf in de beurs moet tasten om onderzoek verder te helpen. Maar hoe gaan die twintig miljoen daar dan precies aan bijdragen?

Peter Kapitein, zes jaar geleden initiatiefnemer van Alpe d’HuZes, zei dinsdag in Spraakmakende zaken (IKON) te verwachten dat kanker over tien jaar geen dodelijke ziekte meer zal zijn. Hoogleraar oncologie Casper van Eijck had moeite met die voorspelling. Er is een grote variatie in soorten kanker en de mogelijkheid daarvan te genezen. Voor veel soorten geldt volgens Van Eijck dat er de laatste jaren weinig vooruitgang in de behandeling wordt geboekt, helaas.

De aanblik van de huffende en puffende fietsers, vaak in tranen voor de camera, omdat ze „iemand op hun bagagedrager meevoeren”, doet vermoeden dat het bij Alpe d’HuZes helemaal niet gaat om geld inzamelen. Er worden foto’s van leukemieslachtoffers in een bocht geplaatst met een kaarsje ervoor en deelnemers die zelf aan kanker lijden of genezende zijn, willen vooral hun wilskracht en vitaliteit laten zien.

De relatief nieuwe term ‘zingevingseconomie’ is beter van toepassing. Naarmate minder mensen materieel succes kunnen boeken, wordt het belangrijker om jezelf op een andere manier te verwezenlijken.

De gezamenlijke inspanning van de fietsers, hun supporters en sponsors heeft een bijna magisch of zelfs religieus karakter. Als ze met z’n allen iets ongerijmds doen, zoals zingen, bidden of zes keer tegen een berg op trappen, dan kunnen ze misschien collectief onheil afwenden, rouwen of dank betuigen dat ze nog leven.

Alpe d’HuZez is niet alleen een oranjekermis, maar ook het Lourdes van het ietsisme. Wie zich daar over verbaast, loopt kans voor ketter te worden uitgemaakt.