Rutte achtervolgd door verkiezingsbelofte over pgb

De publieke tribune zat vol rolstoelgebruikers, toen premier Rutte gisteren in de Kamer zijn ingrepen in de zorg moest verdedigen.

Wat zijn de woorden van Mark Rutte nog waard? Die vraag van GroenLinks-leider Jolande Sap stond gisteren centraal tijdens een Kamerdebat over de bezuinigingen. De premier en de coalitiepartners moesten zich verdedigen tegen verwijten van de oppositie dat dit kabinet de allerzwaksten onevenredig hard treft met een opeenstapeling van maatregelen. De oppositie veegde daartoe gisteravond enkele heel uiteenlopende bezuinigingen bij elkaar: die op jonggehandicapten in de Wajong, de sociale werkvoorzieningen, de kinderopvang, de jeugdzorg en het persoonsgebonden budget waarmee mensen zelf zorg kunnen inkopen.

Had Rutte in verkiezingtijd niet ontkend dat de VVD het persoonsgebonden budget wilde afschaffen, wilde GroenLinks weten. Toen zei Rutte immers letterlijk: „Het is ondenkbaar dat ik een partij zou leiden die dát zou laten gebeuren! Daar hebben we in Nederland voor gevochten, dat is beschaving! Het pgb blijft bestaan!” Ook Saps collega’s Roemer en Cohen – maar die laatste met minder nadruk – bleven herhalen dat de premier zijn eerdere beloftes niet nakomt.

Rutte argumenteerde dat zijn kabinet geen zorg afneemt van mensen die echt hulp nodig hebben. Maar, zei hij: het is nodig maatregelen te nemen, omdat het gebruik van sommige regelingen uit de hand loopt en de staatsschuld maar blijft stijgen. Daar dreigen de voorzieningen voor de mensen die ze echt nodig hebben onder te bezwijken. Rutte: „Het kabinet maakt heel sterk het onderscheid tussen groepen die nog wel in staat zijn om weer aan de slag te komen en groepen die blijvend zijn aangewezen op de overheid als schild voor de zwakkeren.”

Rutte pareerde de kritiek van de oppositie makkelijker dan zijn eigen fractie dat deed. VVD-Kamerlid Malik Azmani kwam er niet goed uit. Hij moest erkennen dat de ingrepen in het persoonsgebonden budget – door D66 een liberaal kroonjuweel genoemd – voor de VVD pijnlijk waren. Opvallend: in dit politiek gevoelige debat voerden VVD-fractieleider Stef Blok en PVV-leider Geert Wilders niet zelf het woord.

Toen Azmani SP-leider Roemer aanviel en deze hard van zich afbeet, klonk er applaus op van de publieke tribune. Die zat vol met rolstoelgebruikers. Er was zoveel publieke belangstelling voor het debat, dat een groepje toehoorders het in een naburige zaal moest volgen.

Volgens de PVV was de oppositie bezig angst te zaaien. PVV-Kamerlid De Jong betoogde dat het kabinet, anders dan de oppositie stelde, helemaal geen mensen uit de sociale werkplaatsen ontslaat: „Wat de oppositiepartijen en hun schandalige bangmakerijcampagnes ook mogen beweren.”

De oppositie riep de regering in een motie op te luisteren naar de kritiek uit de samenleving. Rutte ontraadde die motie. VVD, CDA en PVV hebben samen een Kamermeerderheid. Zij zullen de bezuinigingen steunen.

Wel zullen CDA en SGP misschien nog proberen de bezuiniging op het persoonsgebonden budget enigszins te verzachten. Daarover houdt de Tweede Kamer over twee weken een apart debat.