Handbalinterlands als bezuiniging

Het Nederlands Handbal Verbond kampt met grote financiële problemen nu sportkoepel NOC*NSF geen subsidie meer overmaakt.

Al na vier minuten staat de Nederlandse mannenhandbalploeg met 6-0 achter. Het publiek bij de EK-kwalificatiewedstrijd tegen Noorwegen moet door de speaker weer worden opgepept. „Kom op, laat je horen”, tettert hij woensdagavond door de sporthal in Geleen.

Het is prijsschieten voor de Noren. Subtiele boogballetjes over de uitgelopen keeper, snoeiharde worpen in de kruising of met een stuit via de blauwe vloer: alle pogingen zijn raak. Pas bij 13-0 scoort Nederland en wordt op de twee volle tribunes voor het eerst gejuicht.

„Onze voorbereiding was niet ideaal”, zegt international Michiel Lochtenbergh na afloop van de 36-21 nederlaag. Lochtenbergh doelt op de harde boodschap van het Nederlands Handbal Verbond (NHV) enkele dagen voor de wedstrijd: het zou een van hun laatste officiële duels worden. Het geld was namelijk op.

Het NHV had de selectie daarom niet ingeschreven voor het kwalificatietoernooi voor het WK van 2013. Vlak voor de wedstrijd tegen Noorwegen meldde het bestuur echter dat een geldschieter de kosten (een ton) wil betalen.

De wisselende berichten markeren de crisis waarin de handbalbond verkeert, financieel en organisatorisch. Het NHV, met zo’n 55.000 leden de zestiende sportbond van Nederland, zit al een aantal jaar krap bij kas. Tot ongenoegen van de leden worden de gaten telkens gevuld met contributieverhogingen.

Met de bezuiniging op het mannenteam zijn de financiële problemen bij het NHV nog lang niet opgelost. De geldnood is veel groter, blijkt uit een e-mail die op vrijdag 27 mei vanuit het NHV-kantoor in het Gelderse dorp Oosterbeek werd verstuurd aan de afdelingen. De boodschap was schokkend. Waarnemend voorzitter Paul Hoes en interim-directeur Hans Landa schreven dat de bond „per direct” niet meer in staat was aan zijn financiële verplichtingen te voldoen.

Alleen door een lening van 57.000 euro van sportkoepel NOC*NSF waren de kwalificatiewedstrijden van de nationale vrouwen- en mannenploeg mogelijk gemaakt, schreven Hoes en Landa. Maar de organisatie van het Europees kampioenschap voor meisjes en het EK voor vrouwenploegen, die deze en volgende zomer door het NHV in Nederland worden gehouden, is „in groot gevaar”.

De acute nood bij het NHV wordt veroorzaakt doordat sportkoepel NOC*NSF de subsidiekraan heeft dichtgedraaid. NOC*NSF verdeelt ieder jaar de sportsubsidies van het ministerie van VWS en de winstuitkeringen van de Lotto. Dit jaar is ongeveer 700.000 euro voor het NHV gereserveerd, een derde van de NHV-begroting van 2 miljoen euro.

NOC*NSF keert het bedrag niet uit, omdat het NHV niet voldoet aan een aantal subsidievoorwaarden van de sportkoepel. Het belangrijkste bezwaar van NOC*NSF is dat er geen ‘eenheid van beleid’ is bij de handbalbond. Het NHV bestaat uit een landelijke organisatie en acht onafhankelijke afdelingen.

Pogingen van de Nederlandse handbalwereld aan dit eilandrijk een einde te maken zijn de afgelopen jaren telkens mislukt. Het geduld van NOC*NSF raakte intussen op: de sportkoepel eiste dat de eenwording op 1 januari van dit jaar een feit zou zijn.

De gesprekken binnen het NHV hebben tot nu toe niet veel meer opgeleverd dan fikse ruzies. In april spanden vier afdelingsafgevaardigden zelfs een rechtszaak aan, alleen om een vergadering uit te stellen. Een flink aantal afdelingen, waaronder Limburg en Zuid-Holland, vindt dat de eenwording van bovenaf wordt opgelegd.

In het land wordt ‘Oosterbeek’ dictatoriaal gedrag verweten. Bestuur en directie vinden dat de afdelingen dwarsliggen. „Sommige mensen moeten afscheid nemen van het pluche”, zei voorzitter Hoes eerder in deze krant. Een vergadering over de fusie op 18 april eindigde in chaos. Vijf van de acht afdelingen keerden zich tegen de plannen.

In hun e-mail van twee weken geleden zetten Hoes en Landa de boel op scherp. Het voortbestaan van het NHV, schreven zij, staat of valt bij de fusie. Op 18 juni moet de achterban een beslissing nemen, anders blijft het geld van NOC*NSF uit.

Veel districtsvoorzitters en afdelingsafgevaardigden zijn geschrokken van alle onheilstijdingen. Dat NOC*NSF de subsidies niet uitbetaalde, was niet bekend. „Wij hadden daar geen enkele informatie over ontvangen”, zegt Hans van Riel, voorzitter van de afdeling Oost. Ton Kusters, afgevaardigde uit Brabant, voelt zich „met de rug tegen de muur gezet”.

Voorzitter Hoes wijst alle kritiek van de hand. „Ze hebben hun huiswerk niet gedaan”, zegt hij. Jaap Blok van afdeling Noord zegt dat hij wel op de hoogte was van de subsidiestop. In het fusieproces is aan beide kanten slecht naar elkaar geluisterd, zegt Blok.

Inmiddels lijkt er wat druk van de ketel te zijn gehaald. De afdelingen werken nu aan voorstellen om de eenwording tot stand te brengen. Daarin vermelden zij ook hun bezwaren over de overgang van het afdelingspersoneel en de financiële uitvoering van de fusie. „Dat was nog helemaal niet geregeld”, zegt afdelingsvoorzitter Van Riel.

Een woordvoerder van NOC*NSF mailt desgevraagd dat de sportkoepel vindt dat de fusie al gerealiseerd had moeten zijn. „We volgen nu het proces en maken de bevoorschotting [van de subsidies] afhankelijk van de voortgang.”

Voor de wedstrijd tussen Nederland en Noorwegen benadrukken Hoes en Landa nog eens dat de vergadering op 18 juni „cruciaal” is. Bij een ‘nee’ blijft de subsidie uit en dan komt ook de betaling van salarissen in gevaar.

Handbalinternational Michiel Lochtenbergh deelt na de nederlaag tegen Noorwegen nog een paar handtekeningen uit aan jonge fans. Hij is kritisch op de bond, die volgens hem niet professioneel opereert en daardoor geen sponsors weet aan te trekken. Lochtenbergh: „Ze zijn veel meer bezig met interne problemen. In plaats daarvan kunnen ze er beter voor zorgen dat er geld binnen komt.”