Dozen met een verhaal

Omdat fotografen minder werk krijgen, richten ze zich langer op één onderwerp.

Het niveau op fotofestival Dutch Doc Days is dus hoog.

Een blauwe telefooncel van France Telecom. Op de achtergrond strand, in de verte de zee. Een Noord-Afrikaanse man met een grijze deken om zijn schouders, steekt een telefoonkaart in het apparaat en belt naar huis. Hij vraagt zijn gesprekspartner zijn familie te vertellen dat hij in Engeland is en werk heeft gevonden. Door de telefoon hoort hij zijn zoontje huilen, hij probeert vergeefs zijn vrouw vermanend toe te spreken.

Deze korte indringende film is van fotograaf Henk Wildschut. Het is zijn eerste videowerk en het is onderdeel van zijn project Shelter. Wildschut vertelt een verhaal over migranten die in Europa een betere toekomst najagen. Vaak komen ze tijdens de reis vast te zitten. Bijvoorbeeld in Calais, waar de vluchtelingen hopen een doortocht naar Engeland te organiseren. Daar fotografeerde Wildschut hun provisorische tentenkampen.

Wildschut is met het fotoproject, inclusief de film, genomineerd voor de Dutch Doc Award. De uitreiking daarvan vindt plaats tijdens de Dutch Doc Days, dit weekend in Utrecht. Tot en met maandag kunnen bezoekers lezingen bijwonen, workshops volgen, meedoen aan discussies, foto’s en films bekijken.

De titel van het festival luidt To Be Continued. We richten ons op het fenomeen de revisit, vertelt organisator Eric Wie. Samen met Bob Witman organiseert hij Dutch Doc. Wat revisit inhoudt? Veel, zegt Wie, maar vooral dat fotografen steeds vaker langer met hetzelfde onderwerp bezig zijn. Volgens curator Jeroen van der Stok doen fotografen dat om zo de veranderingen in het beeld te vangen. Maar uiteindelijk komt het voort uit het feit dat fotografen minder nieuwsopdrachten krijgen, zegt Wie. De budgetten van kranten en tijdschriften lopen immers terug.

Het doel van het festival: documentaire fotografie voor een breed publiek toegankelijk maken. En er voor zorgen dat fotografen elkaar kunnen ontmoeten. Wie: „Het wereldje hangt aan elkaar van losse initiatieven. Op deze manier komen alle mooie producties bij elkaar.”

De genomineerden zijn voorgedragen door vijftien ‘poortwachters’ (fotografen, curatoren en beeldredactiemedewerkers van kranten en tijdschriften). De eisen van de organisatie: de projecten moesten een band met Nederland hebben, en (deels) in 2010 gerealiseerd zijn. Een internationale jury, onder leiding van voormalig minister van Cultuur en amateurfotograaf Ronald Plasterk, stelde een shortlist samen en zal morgen de winnaar bekendmaken.

Grootste kanshebbers zijn fotograaf Rob Hornstra en journalist Arnold van Bruggen, die met hun The Sotchi Project vorig jaar ook al voor de prijs genomineerd waren. Het is een meerjarige onderneming waarin zij de Russische grensregio vastleggen, die in 2014 de Olympische Spelen zal organiseren. Het is een project van epische proporties, grotendeels gefinancierd via crowdfunding. Het duo publiceerde al delen van hun project , zoals tweemaal op de Zinpagina in nrc.next.

In het Utrechtse Museum Catharijneconvent hangen momenteel de foto’s die Hornstra maakte in de Russische deelstaat Abchazië, naast Wildschuts Shelter. Rechts de sprekende portretten van Hornstra, links Wildschuts kampementen.

Bij Wildschut en Hornstra is het esthetische resultaat belangrijk, dus: mooie foto’s. Bij de andere genomineerden is de inhoud duidelijk belangrijker dan het beeld. Zo laat Willem Popelier zijn problematische familiegeschiedenis zien: hij werd op jonge leeftijd gescheiden van zijn tweelingbroer. Het is een klein maar indrukwekkend egodocument.

Genomineerde Raoul Kramers maakte werk dat bestaat uit zeer traditionele fotografie. Zijn onderwerp is opmerkelijk: De Birmaspoorlijn, die in 1942-43 onder druk van de Japanse bezetter met behulp van dwangarbeid werd aangelegd tussen Thailand en Birma.

De buitenbeentjes zijn Florian Göttke en het duo WassinkLundgren. De eerste omdat hij in Toppled het verloop van de oorlog in Irak toont aan de hand van via internet verzamelde foto’s van omgetrokken standbeelden van Saddam Hussein.

WassinkLundgren staat met Tokyo Tokyo ook alleen: door op straat dezelfde scène vanuit twee verschillende perspectieven vast te leggen, roepen zij alleen vragen over fotografie op. Terwijl de anderen zich juist met de buitenwereld bezighouden.

Wie de prijs van 20.000 euro krijgt, wordt morgenavond in het Centraal Museum in Utrecht bekendgemaakt.

tentoonstelling

Dutch Doc Award/ Dutch Doc Days

Morgen zijn de uitreikingen, het festival duurt tot en met maandag. dutch-doc.com