Als die hoofdact er maar is, dan komt alles goed

Alle grote popfestivals zijn uitverkocht. Ook Pinkpop, dat dit weekend plaatsvindt.

Ondanks de toegenomen concurrentie van festivals en de afname van ‘grote namen’.

. Het driedaagse Pinkpop wordt morgen het jaarlijkse festivalseizoen weer geopend. In Landgraaf, Limburg, zullen tussen de 60 en 70 duizend bezoekers optredens bekijken van artiesten als Foo Fighters, Laura Jansen, Tim Knol en Elbow. Daarmee is de 42ste editie van Nederlands oudste popfestival zo goed als uitverkocht.

Vooralsnog lijken popfestivals weinig te merken van crisismalaise. Pinkpop uitverkocht, Concert at Sea uitverkocht, net als Lowlands en nieuwkomer Into The Great Wide Open. Vooral van die laatste twee valt het op; beide verkochten in recordtijd alle kaarten, maanden voordat de programmering bekend was. Reden dat die twee festivals eerder dan normaal met hun voorverkoop begonnen, was de voorgenomen verhoging van BTW voor de podiumkunsten, van 6 naar 19 procent, die anders voor een prijsstijging van de tickets zou zorgen.

Dat de festivals goed lopen, is opvallend, gezien de toegenomen concurrentie. Onderzoeksbureau Respons (voor vrijetijdsbesteding) berekende dat de festivalmarkt tussen 1995 en 2007 een groei van 40 procent doormaakte, naar een totaal van 700 festivals per jaar, en die stijging zet ook de laatste jaren door. De laatste twee jaren zijn ook festivals gesneuveld, maar, zegt een woordvoerder van Respons: „Er komen er nog altijd meer bij dan er afvallen.” Geldgebrek kan een reden voor afvallen zijn, want bijdragen van sponsors zijn de laatste tijd verminderd. Maar er is nog een ander probleem: tekort aan bands. Dat klinkt onwaarschijnlijk. Maar ondanks de enorme hoeveel bands is het aantal ‘grote namen’ beperkt.

Pas op het moment dat Pinkpop drie populaire groepen als hoofdact bevestigd had – voor elke dag één –, was festivaldirecteur Jan Smeets gerust. „Na 41 jaar weet ik ongeveer hoe het publiek reageert. Met namen als Kings Of Leon, Foo Fighters en Coldplay op je programma, komt het goed.” Om Coldplay te contracteren, heeft Pinkpop een recordbedrag betaald. Smeets wil het precieze bedrag niet noemen, maar zegt dat de Britse band tussen de één en anderhalf miljoen euro krijgt. Daarmee is de groep van Chris Martin nu koploper, vergeleken met de acht ton die de Red Hot Chili Peppers kregen (in 2006), het miljoen voor respectievelijk Metallica (2008) en de 1,2 miljoen euro voor Rammstein, vorig jaar.

Voor de rest van het programma hield Pinkpop dan nog ruim drie miljoen over, want op het totale budget van tien miljoen is 4,5 miljoen gereserveerd voor het programmeren van de bands, zegt Smeets. De andere 5,5 miljoen is nodig voor veiligheid, camping en productie (podia, techniek, personeel). De winst haalt Pinkpop uit de bijdragen van sponsors, die dit jaar in aantal groeiden (met nieuwe namen als Hi en ANWB). Hun interesse verklaart Smeets uit de aandacht voor Pinkpop op televisie, zeven uur in drie dagen, waar sponsors baat bij hebben.

Op de uitdijende markt beconcurreren de festivals elkaar in drie opzichten: aandacht van het publiek, steun van sponsors en de programmering van populaire bands. Die laatste factor bepaalde de tegenvaller voor meerdere festivals, deze zomer. Live at Westerpark (in Amsterdam), Beachstad in Den Haag en Pinkpop Classic gingen niet door omdat er geen grote namen meer over waren.

De concurrentie komt tegenwoordig ook uit het buitenland, vooral van Oost-Europese festivals. „Daar kunnen ze voor de acts veel betalen”, zegt Smeets. „Haast zonder nadenken.” Volgens hem wordt om de publiektrekkers ‘gevochten’. „De grote namen uit de popwereld weten nu al hoe hun agenda volgend jaar eruit ziet. Dus de festivals maken al vroeg hun verlanglijstje voor de top-acts, en hopen dat ze die kunnen binnenhalen.”

Voor Lowlands, 19 tot en met 21 augustus in Biddinghuizen, zijn inmiddels een paar grote namen bekend, zoals Arctic Monkeys en dEUS. Over Lowlands ontstond eerder dit jaar onrust, toen gemeente Biddinghuizen bedacht dat een gat in de begroting gedicht kon worden door hogere toeristenbelasting voor bezoekers van het Lowlandsterrein te heffen. In de media verschenen berichten dat Lowlands zou verhuizen, ‘desnoods naar het buitenland’. Lowlands-woordvoerder Bente Bollmann zegt dat het festival dit jaar in ieder geval in de Flevopolder blijft. Het volgend jaar is nog onzeker. ,,Als de toeristenbelasting hoger wordt, kost het kaartje 20 à 25 euro meer. Bovendien bestaat de kans dat de BTW stijgt. Dus misschien dat we het volgend jaar anders moeten aanpakken.”