Virtueel padden likken in Venetië

Behalve de zichtbare tentoonstellingen is er in Venetië ook een onzichtbare wereld vol virtuele kunst.

Je zou het een soort porno voor nerds kunnen noemen: paddenlikken op de iPhone. In Venetië kan dat, al zie je op het biënnaleterrein nog betrekkelijk weinig bezoekers aan hun telefoon likken. Jammer, want het voegt een dimensie toe aan de kunst die tot nu toe onzichtbaar bleef.

In de echte wereld zijn paddenlikkers mensen die padden zoeken, die oppakken en dan het verse gif van de reptielenbuik likken. Padden geven namelijk als ze bang zijn een stof af die werkt als hallucinogeen. Ik ken een oude kunstenaar, die aan het schilderen slaat nadat hij in het bos padden heeft gelikt.

Bij het virtueel paddenlikken dien je aan een smartphone te likken. Het Augmented Reality kunstwerk van de New Yorkse kunstenaar William Pappenheimer laat op het scherm van je telefoon, of iPad, zwevende padden zien. In de luchtlaag die op het scherm over de werkelijkheid heen is geplaatst, zijn deze objecten geplaatst op GPS-coördinaten. Pappenheimer verspreidt zijn virtuele reptielenkolonies over de hele wereld. Speciaal voor de Biënnale van Venetië van 2011 ontwierp hij beesten die passen bij de kunst. Door op je telefoon te likken aan bijvoorbeeld een Pipilotti Rist-pad, krijg je over je scherm een hallucinerende Pipilotti-achtige animatie.

Het virtuele terrein van de Biënnale is een vrijplaats voor digitale kunstenaars. Iedereen kan zijn werk er neerzetten, dus heerst er flinke concurrentie. Meerdere kunstenaars kwamen op het idee om virtuele paviljoens te creëren. De Nederlander Sander Veenhof geeft de bezoeker bijvoorbeeld de mogelijkheid om een paviljoen op de Biënnale van Venetië neer te zetten of dat van een ander te verwijderen.

Sommige kunstenaars die zich bezighouden met augmented reality noemen zich cyberactivisten, de officiële kunstruimte wordt immers ‘gekraakt’, ze waren niet uitverkoren. Veenhof kijkt, vlakbij het Egyptische paviljoen, of er toevallig virtuele objecten aanwezig zijn. En ja hoor, in de boom boven mij hangen knalgele bananen.

Helaas zijn er nog maar weinig bezoekers die de omgeving van de Biënnale met hun smartphone afzoeken naar een toegevoegde werkelijkheid. Je moet namelijk ter plekke internettoegang hebben (duur) en een gratis programmaatje downloaden (even zoeken). De nu nog beperkte techniek komt de toegankelijkheid niet ten goede.

Dat geldt ook voor de artistieke games die ontwikkeld zijn om te spelen op pleinen in Venetië via het grote led-scherm van de Nederlandse organisatie Dropstuff. Ook dit gaat via de smartphone. Het kunstenaarsduo Driessens/Verstappen maakten een prachtig spel: Heter-Kouder. De spelers proberen een bepaalde plaats op het plein als eerste te vinden. Afhankelijk van de afstand tot het doel verkleurt hun telefoonscherm van blauw (koud) naar rood (warm) naar geel (heet). Op het Dropstuff-scherm ziet iedereen op de verschillende pleinen hetzelfde: de sporen die de spelers lopen om het doel te vinden.

Meer informatie op dropstuff.nl en manifestar.info/venicebiennial2011