Vermeerprijs voor fotograaf Erwin Olaf

De Johannes Vermeerprijs 2011 is gewonnen door fotograaf Erwin Olaf. De jury heeft hem voorgedragen vanwege de ‘hoge kwaliteit van zijn gehele oeuvre’. Aan de prijs is honderdduizend euro verbonden, te besteden aan een speciaal project.

De onderscheiding is een Nederlandse staatsprijs voor de kunsten, die is ingesteld om uitzonderlijke kunstenaars eer te bewijzen en artistiek talent te stimuleren.

De jury onder leiding van Victor Halberstadt prijst Olaf voor zijn ‘omvangrijke en unieke werk en zijn vermogen telkens nieuwe wegen in te slaan’. „Ik hou er niet van om de werkelijke wereld weer te geven. Ik laat liever de wereld zien zoals die in mijn hoofd zit en wil, als ik een foto maak, zo veel mogelijk zelf kunnen bepalen’’, zei Olaf in een interview met deze krant.

„Na 1995 ben ik eigenlijk alleen nog maar beeld gaan manipuleren. Ik beschouw Photoshop als een verlengstuk van de geest. Maar uiteindelijk is het toeval in die gemanipuleerde wereld ook weer belangrijk. Ik probeer alles te beïnvloeden: omgeving, kleding, houding. Alleen het model heeft nog speelruimte. Die vrijheid moet je iemand ook geven. En die zie je vaak terug in iemands blik. Daarin schuilt vaak een verborgen wereld.”

De 51-jarige Olaf brak in de jaren tachtig door nadat hij met zijn serie Chessmen de prijs voor Europese fotografie won. In de jaren negentig maakte Olaf verschillende vrije fotoreeksen, waaronder Fashion Victims en Royal Blood. Zijn werk wordt gekenmerkt door provocerende beeldtaal, vindt de jury. „Ik verleid graag visueel”, vertelde de fotograaf in een interview in Focus. „Je kijkt schijnbaar naar een mooi plaatje. Maar hoe langer je kijkt, hoe meer je ziet.”

De Vermeerprijs wordt jaarlijks toegekend aan kunstenaars uit alle disciplines. Olaf is de derde laureaat. Vorig jaar ging de prijs naar regisseur Alex van Warmerdam, in 2009 naar operaregisseur Pierre Audi.

Olaf neemt de prijs op 31 oktober in ontvangst in Het Prinsenhof in Delft.