Uitgevers zoeken weg langs Apple

Minder aandacht dan iCloud kreeg een andere nieuwe dienst van Apple deze week. Apple wil graag kranten en bladen aanbieden, maar uitgevers hebben bezwaren.

Toeval of niet? Maandag maakte Apple zijn Newsstand bekend, onderdeel van het veel besproken abonnementenmodel voor iPad- en iPhone-edities van papieren media. In februari publiceerde het al de gebruiksvoorwaarden.

Juist op die dag werd bekend dat de Britse zakenkrant Financial Times zijn elektronische publicaties niet langer uitsluitend via de Apple-winkel aan de man brengt. De FT, die een van de weinige succesvolle betaalde nieuwssites exploiteert, kiest voor een ‘web-app’. Daarbij kunnen gebruikers van elk type smartphone en tablet-pc via hun browser de webpagina’s bekijken. De bediening is (bijna) gelijk aan een app die speciaal voor iPad of iPhone is geschreven. Zo bespaart de FT fors op ontwikkelingskosten: men hoeft niet elke keer een nieuwe app te programmeren. Verder is de FT beter zichtbaar dan in de App Store van Apple (en de Android Market van Google) én het ontworstelt zich aan het juk van Apple. Ook NRC Handelsblad werkt om dezelfde redenen aan een web-app.

Het zijn nieuwe stappen in de al maanden durende strijd tussen Apple en de grote uitgevers van kranten en tijdschriften. Die erkennen enerzijds de mogelijkheden van iPad en iPhone – Rupert Murdoch’s News Corp maakt met Apple zelfs de iPad-krant The Daily. Anderzijds blijven zij zich verzetten tegen de strenge voorwaarden die Apple stelt aan de verkoop van digitale abonnementen.

De uitgevers willen zelf digitale abonnementen blijven verkopen in plaats van zich over te geven aan Apple. Het Amerikaanse technologiebedrijf eist dat abonnementen uitsluitend via zijn winkel worden afgesloten. In Newsstand kunnen gebruikers zich abonneren op een blad; als een nieuwe editie uitkomt, wordt die automatisch gedownload. Dat is handiger dan de losse apps die uitgevers als Condé Nast verkochten voor bijvoorbeeld technologieblad Wired. Een abonnement loopt door totdat de gebruiker opzegt. Lucratief voor uitgevers én Apple.

Waarom verzetten de uitgevers zich dan tegen een betalingsmodel dat wel de redding van de papieren media wordt genoemd?

Eén bezwaar is dat Apple een commissie van 30 procent rekent per abonnement. De uitgevers lopen inkomsten mis, die zij overigens misschien helemaal niet hadden gehad zonder iPad en iPhone. Maar nog belangrijker is het feit dat de uitgevers de relatie met hun klanten kwijtraken. Consumenten betalen immers aan Apple.

„30 Procent zou een redelijk goede deal zijn als de andere voorwaarden goed zouden zijn”, zei Michiel Buitelaar, directeur digitale media van uitgever Sanoma, onlangs tijdens de Mediaparade van de uitgever in Hoofddorp. Buitelaar is binnen Sanoma tegen het gebruik van de term iPhone en iPad. „Wij werken hier niet voor Apple.” Sanoma wil producten ontwikkelen die geschikt zijn voor alle smartphones en tablets.

Vooral Engelse kranten verweren zich tegen de greep die Apple wil krijgen op de klantengegevens. Niet alleen de FT, maar ook Murdochs The Times en The Sunday Times. „De relatie met onze digitale abonnees is heel waardevol”, zei Simon Regan-Edwards van The Sunday Times in Hoofddorp. „Als wij weten wie onze digitale klanten zijn, kunnen wij de elektronische advertenties op hen afstemmen. De klantengegevens vormen de belangrijkste prooi.” Uitgevers komen zo in dezelfde situatie als de platenmaatschappijen en betaalzenders in digitale tv-pakketten. Kijkers die voetbal willen zien, betalen aan UPC of Ziggo, niet aan Sport1 of Eredivisie Live.

Simon Regan-Edwards stelt dat zijn krant zich niet hoeft te beperken tot de Apple-winkel. „Wij verkopen digitale krantenabonnementen gecombineerd met toegang tot de website. Dat product is niet uitsluitend bedoeld voor iPhone of iPad. En hoeft volgens ons dus niet uitsluitend te worden verkocht via Apple.” De FT heeft dat argument ook altijd gehuldigd, maar wilde blijkbaar een juridisch steekspel niet afwachten en kiest nu voor een omweg. Verwacht wordt dat meer uitgevers volgen.