Leers: wel boete, maar geen cel voor illegaliteit

Illegaliteit zal worden bestraft met een boete, niet met een celstraf. Dat zal minister Gerd Leers (Immigratie en Asiel, CDA) begin juli voorstellen aan de ministerraad, zo heeft een woordvoerder bevestigd.

In het akkoord tussen VVD, CDA en PVV stond dat illegaliteit strafbaar zou moeten worden. Het leek erop dat het kabinet overwoog het als misdrijf te kwalificeren, zeker gezien dat wens van gedoogpartner PVV om alle illegaal in Nederland verblijvende mensen vast te zetten. Nu blijkt dat Leers zich beperkt tot het bestempelen van illegaal verblijf als een overtreding.

De PVV stemt in met het beboeten van illegaliteit onder de „harde voorwaarde dat illegalen standaard worden vastgezet”, zegt PVV-Kamerlid Sietse Fritsma. Illegaal in Nederland verblijvende mensen kunnen nu al tot maximaal anderhalf jaar in de zogenaamde vreemdelingenbewaring worden gezet. Maar volgens de PVV’er wordt daar veel te weinig gebruik van gemaakt. Fritsma zegt dat opsluiten essentieel is om te dwingen tot terugkeer. „Mensen gaan niet vrijwillig weg.”

Volgens een woordvoerder van de minister blijft vastzetten van illegalen een „laatste middel” als ze niet aan hun uitzetting meewerken. Hij bestrijdt dat illegaal verblijvende mensen nooit vrijwillig weggaan. Er zijn er genoeg die dat wel doen, zegt hij. In 2010 zijn er 1.400 „vreemdelingen zelfstandig onder toezicht vertrokken, 5.000 zelfstandig zonder toezicht”. 4.400 zijn gedwongen vertrokken, maar daarvan zat een deel niet in vreemdelingenbewaring.

Het beboeten van illegaliteit heeft als doel „een prikkel” te introduceren om illegaal verblijf in Nederland te ontmoedigen. Hoe hoog de boete wordt, wil de woordvoerder van Leers niet zeggen.

De minister heeft een aantal redenen om illegaliteit niet tot misdrijf bestempelen, met de daarbij behorende gevangenisstraf. Het Europees Hof heeft eerder in een zaak tegen Italië geoordeeld dat een gevangenisstraf niet te verenigen is met de verplichting van landen illegalen uit te zetten. Als illegaliteit een misdrijf zou zijn, dan zou het helpen van illegalen – bijvoorbeeld door kerken die onderdak verlenen, of Vluchtelingenwerk dat juridische bijstand verleend – al snel tot strafbare medeplichtigheid leiden.