Kortkolom wetenschap

Muizenharten kunnen zelf schade herstellen

Rotterdam. Ieder hart bevat cellen die de schade na een hartaanval binnen de perken kunnen houden, als ze op tijd worden geactiveerd. Het bestaan van het ingebouwde reparatiemechanisme is aangetoond bij muizen, door Britse onderzoekers. Hun publicatie verschijnt vandaag online in Nature. En de tijdschriftredactie vond het nieuws belangrijk genoeg voor een persconferentie. Het belang zit erin dat steeds meer mensen hun eerste hartaanval overleven. Tijdens een hartaanval raakt een deel van de hartspier echter beschadigd. Dat leidt op den duur tot de ziekte hartfalen. Dan is het hart niet meer krachtig genoeg en krijgt de patiënt bijvoorbeeld last van vochtophopingen in benen en longen. Bij muizen zijn nu in cellagen rond het hart (epicardium) bepaalde stamcellen gevonden die na een hartaanval met een klein signaalmolecuul konden worden geactiveerd en zich dan snel tot nieuwe, werkende hartcellen ontwikkelen, waardoor de schade beperkt blijft. De toepassing bij mensen zal nog jaren op zich laten wachten, waarschuwen de onderzoekers.

Geen donor? Daar zul je nog spijt van krijgen

Rotterdam. Als mensen in een vragenlijst over orgaandonatie gevraagd wordt hoeveel spijt ze zouden krijgen als ze zich niet als orgaandonor laten registreren, vergroot dat de kans dat ze zich daadwerkelijk als orgaandonor opgeven, schrijven Britse psychologen in Health Psychology (6 juni online). 372 Britse volwassenen (nog geen donor) vulden via internet een vragenlijst over orgaandonatie in. Eén op de vijf bleek zich binnen een maand daarna als donor op te geven als ze twee simpele vragen over geanticipeerde spijt hadden beantwoord, tegenover één op de tien als die vragen over spijt niet in de lijst waren voorgekomen. De beslissing om orgaandonor te worden is vaak een emotionele kwestie. Wat mensen kan weerhouden, is bijvoorbeeld een reactie van walging tegenover het idee van orgaandonatie (onderzoekers noemen dit de ick factor), of het bijgelovige idee dat registratie de dood dichterbij zou brengen (de jinx factor) remt mensen om zich als orgaandonor op te geven. (NRC)

Periodiek systeem is twee atomen rijker

Rotterdam. Het Periodiek Systeem heeft er twee elementen bijgekregen. Het gaat om de zware atomen met de nummers 114 en 116. De International Union of Pure and Applied Chemistry heeft het ‘bestaan’ van beide atomen officieel erkend, staat in het vorige week uitgekomen tijdschrift Pure and Applied Chemistry. De twee elementen werden in 2004 gemaakt door Russische en Amerikaanse onderzoekers op het Joint Institute for Nuclear Research in Dubna, bij Moskou. De zware elementen blijven slechts enkele milliseconden bestaan. De ontdekkers mogen nu een naam voor de elementen voorstellen. In juni 2009 werd door de IUPAC het bestaan van element 112 erkend. Claims voor de nummer 113, 115 en 118 zijn verworpen en ook nummer 117 is zijn bestaan nog niet zeker.

Loofbomen gaven ook blad aan naaldbomen

Rotterdam. Sommige naaldbomen hebben bladeren in plaats van naalden. Die merkwaardige aanpassing is ontstaan tijdens de opkomst van tropische loofbomen in het Tertiair, waarmee de naaldbomen moesten concurreren. Dat blijkt uit een evolutionaire analyse die gisteren online is gepubliceerd in Proceedings of the Royal Society B. Het onderzoek gaat over naaldbomen uit de familie Podocarpaceae, die vooral in Zuid-Azië en rond Australië groeien. Veel soorten hebben brede, platte naalden of zelfs bladeren. Podocarpaceae zijn erg divers en wijdverbreid in tropische regenwouden. Dat is vreemd: andere naaldbomen domineren alleen in koude, voedselarme gebieden.