Kabinet zet, zoals verwacht, cultuurbezuinigingen door

Staatssecretaris Halbe Zijlstra (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) bij de overhandiging van het adviesrapport van de Raad voor Cultuur, eind april. Foto NRC / Roel Rozenburg

Het kabinet negeert een advies van de Raad voor Cultuur om de bezuinigingen op cultuur uit te smeren over een langere periode. De bezuinigingen van 200 miljoen euro gaan in per 1 januari 2013.

De Raad voor Cultuur kwam eind april met het advies om de bezuinigingen uit te smeren over de periode tot en met 2015. Er is een overgangsperiode nodig om de kans te vergroten dat culturele instellingen zonder subsidie overleven, stelde de raad. De raad pleitte verder voor het terugdraaien van de verhoging van de btw op toegangskaarten. Ook dat advies slaat het kabinet in de wind.

De bezuinigingen van 200 miljoen euro per jaar die staatssecretaris Halbe Zijlstra moet doorvoeren zijn op een totaal bedrag van - dit jaar - bijna 490 miljoen. Het advies van de Raad voor Cultuur de raad betrof 125 miljoen daarvan.

Birgit Donker volgt het onderwerp al langere tijd voor NRC Handelsblad. Volgens haar is de beslissing van Zijlstra niet verrassend:

“Het is in lijn met wat hij op 29 april, bij het in ontvangst nemen van het adviesrapport, al zei. Op de drie hoofdlijnen - fasering, btw en kleine gezelschappen - houdt hij vast aan zijn eigen plan. Hij zal echter wel gaan cherry picken: andere adviezen overnemen uit het rapport van de Raad voor Cultuur.”

In de visie van Zijlstra, geinterpreteerd op basis van beleidsstukken, zijn dit de door te voeren bezuinigingen (tussen haakjes wat de RvC adviseerde in het rapport):

  • Aantal theatergezelschappen van 9 naar 8 (RvC week hier niet vanaf);
  • Aantal productiehuizen van 21 naar 1 (RvC adviseerde van 21 naar 9 te gaan);
  • Aantal orkesten van 10 naar 7 - de overgebleven 7 krijgen 10% minder subsidie (RvC adviseerde ze te behouden, 8 met 30% en 2 met 10% minder subsidie);
  • Aantal dansgezelschappen van 7 naar 4 (RvC week hier niet vanaf);
  • Aantal opera’s van 3 naar 1 (RvC week hier niet vanaf);
  • Fonds Podiumkunsten van 58 miljoen naar 30 miljoen euro (RvC adviseerde 54 miljoen);
  • Aantal musea van 29 naar 20 (RvC adviseerde ze allemaal te behouden met gemiddeld 26% minder subsidie en verwachtte dan na een jaar fusies);
  • Beeldende kunst presentatievoorzieningen van 11 naar 0 (RvC adviseerde van 11 naar 6 te gaan).

De ministerraad spreekt morgen over de cultuurbezuinigingen. Ook over de bezuinigingen op de publieke omroep worden binnenkort knopen doorgehakt. Volgens de NOS ziet het ernaar uit dat het derde publieke net kan blijven bestaan. In het regeerakkoord was niet uitgesloten dat een van de drie televisienetten zou verdwijnen.

Eerder hakte Zijlstra al de knoop door voor bezuinigingen op de cultuurkaart voor jongeren. Volgens CJP gaat dat om zo’n 13 miljoen per jaar.