Hij huilt pas als zij huilt

Post mortem

Regie: Pablo Larraín. Met: Alfredo Castro, Antonia Zegers, Marcelo Alonso. In: 6 bioscopen. ****

Twee maanden geleden stond in de krant dat de dochter van Salvador Allende zijn lichaam wil opgraven om voor eens en altijd de historische waarheid boven tafel te krijgen. Kwam de democratisch gekozen president op 9 september 1973 om bij een door generaal Pinochet geëntameerde bomaanslag op zijn paleis of pleegde hij zelfmoord om gevangenschap te voorkomen?

Zijn lichaam zal dus aan een autopsie moeten worden onderworpen, net zoals gebeurt in de sleutelscène van de Chileense film Post mortem. Hierin wordt onder toeziend oog van allerlei hoge militairen zijn doodsoorzaak vastgesteld. Mario, de hoofdrolspeler van Post mortem, typt het autopsieverslag. Het lijkt zonneklaar dat Allende van dichtbij is neergeschoten, maar onder zachte druk van de militairen besluit de autopsiearts dat het zelfmoord is.

Het is zowel een benauwende als licht absurde scène. Regisseur Pablo Larraín legt het ijzig vast. Pas laat in de scène blijkt dat het om Allende gaat. De benauwdheid zit in de zwijgend toekijkende militairen, je voelt dat ze elk moment naar hun geweer kunnen grijpen.

Mario gaat uitdrukkingsloos door het leven. Hij doet keurig zijn werk en leeft pas een beetje op als hij zijn buurvrouw Nancy ziet, een wat verlopen nachtclubdanseres. In een prachtige scène zitten ze aan tafel en barsten om onverklaarbare reden na het eten beiden in huilen uit. De camera beweegt niet, zoals wel vaker in de film, en het beeld blijft minutenlang staan, net als bij het zeven minuten durende slotbeeld van Post mortem, wat opnieuw een ijzingwekkende scène is.

De betekenis van de huilscène is raadselachtig, net als het gedrag van Mario. Wat drijft hem? Is hij een meeloper? Want hij huilt pas als zij al een tijdje huilt. Post mortem is vooral een allegorie over het mislukken van de socialistische revolutie in Chili. Die kreeg net zomin een kans als de liefde tussen Mario en Nancy.

André Waardenburg