Film

Film van waterverf, in plaats van celluloid

Annabel Hobley (productie): The Lost World of Friese-Greene

dvd tv-serie

Kleur werd in de bioscoop en op televisie pas gemeengoed in de jaren zestig van de vorige eeuw; tot 1967 was er bijvoorbeeld zowel een Oscar voor art direction in een zwart-wit film als in een kleurenfilm. Maar natuurlijk waren er pioniers; de eerste pogingen tot kleurenfilm dateren van meer dan een eeuw geleden; er was niet alleen technicolor maar ook biocolor, multicolor, splendicolor en magicolor. Een van die pioniers was de Engelsman Claude Friese-Greene, die het in de jaren twintig probeerde met Natural Colour. Bij dit systeem werden beeldjes op het negatief om de beurt rood en groen gekleurd, wat bij snelle projectie de illusie van een rijk gekleurde wereld opriep. Probleem was dat het geprojecteerde beeld vaak flikkerde.

Om zijn systeem te promoten, maakte Friese-Greene in 1924 een reis van Land’s End in Cornwall naar John O’Groat’s in Schotland, spreekwoordelijk het meest zuidwestelijk en het meest noordelijke punt van Groot-Brittannië. De film van de reis, The Open Road, moest in wekelijks afleveringen in de bioscoop vertoond worden.

Het verleden van voor 1950 in kleur zien blijft sensationeel; misschien juist omdat het verleden dan minder verschilt van het heden. In 1924 waren er kinderen met rode krullen en die zijn er nu nog. Aan een bloot jongetje dat speelt in het zand kun je toch alleen aan de kleuren zien dat het lang geleden is gefilmd; de film ziet er soms meer uit alsof hij van waterverf dan van celluloid is. Mensen zijn, ook met kleren aan, het minst veranderd. Meisjes droegen ook toen lieve jurken en iets vaker hoedjes. Wat er veranderd is en wat er hetzelfde is gebleven, is te zien in de wat gezapige BBC documentaire waarin Dan Cruickshank de reis van Friese-Greene nog eens overdoet.

Bianca Stigter

Liefde en fascisme

Vittorio de Sica (regie): The Garden of the Finzi-Continis

dvd film

Vier jaar voor zijn dood in 1974 maakte de Italiaanse regisseur Vittorio de Sica (De fietsendieven, 1948) Il giardino dei Finzi-Contini, op dvd uitgebracht onder de Engelse titel The Garden of the Finzi-Continis. Hij won er een Gouden Beer mee op het filmfestival van Berlijn en de Oscar voor beste buitenlandse film. Het is de verfilming van het gelijknamige boek van Giorgio Bassani uit 1962, waarin hij terugkijkt op de joodse gemeenschap in Ferrara aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. De film begint in 1938 en laat zien hoe het zorgeloze leven van de puissant rijke familie Finzi-Contini langzaam onder druk komt te staan van de veranderende rassenwetten in Italië. Mussolini volgt Hitlers politiek: joden worden meer en meer geïsoleerd en afgesloten van het openbare leven. De hoog ommuurde tuin van de familie staat hiervoor symbool, maar ook voor hun idee dat het allemaal wel los zal lopen. Wie haalt het immers in zijn hoofd om aristocraten hun wil op te leggen, ook al zijn ze joods?

In een dromerige stijl toont De Sica de liefde van Giorgio voor Micol, de dochter van de Finzi-Contini’s, maar zij ziet hem slechts als vriend. Een grotere ramp is voor Giorgio ondenkbaar, totdat de fascisten Ferrara onveilig maken.

André Waardenburg