De kracht van de voordracht: cijfers voor de luisterlezers

Wanneer de jury van de Esta Luisterboek Award woensdagavond bekend zal maken welk luisterboek in 2010 het beste was, kunnen ze met duidelijke richtlijnen werken. Anders dan bij romans en poëzie, spelen technische criteria hier een doorslaggevende rol. Dat blijkt uit de keuze die de jury heeft gemaakt: er lijkt niet gekeken naar de literair-historische meerwaarde die een luisterboek kan bieden. Was dat gebeurd, dan hadden de cd met de gevonden opnamen van de dichteres Fritzi ten Harmsen van der Beek niet mogen ontbreken. Onder de titel Ze schrijft met haar stem werd het onevenwichtige maar razend interessante materiaal verzameld. Ze heeft de shortlist niet gehaald, evenals dichters die uit eigen werk voorlezen of historisch interessante hoorspelen.

Het gaat deze jury om de voordracht – the American way. Dat kun je betreuren, maar het maakt de keuze voor een winnaar wel makkelijker. Het is punten tellen en rapportcijfers geven.

Gijs Scholten van Aschat leest en zingt Paul Biegel, De tuinen van Dorr. (Rubinstein, 4 cd’s, € 16,95)

Acteergehalte: 10

Ritme: 9

Stiltegebruik: 8

Notitie: Schitterend voorgelezen en raak gezongen. Dankzij de zang wordt de meerwaarde van een luisterboek boven dat van een boek of voorlezende ouder duidelijk. Geen vervelende stiltes en ook niet overdreven op het kind gericht, zodat de toon naar wordt. Vergelijkbaar met hoe Scholten van Aschat De vuurvogel van Stravinsky onder handen nam.

Jan Meng leest Cornelia Funke, Reckless – Achter de spiegel. (Rubinstein, 7 cd’s, € 22,95)

Acteergehalte: 7

Ritme: 7

Stiltegebruik: 7

Notitie: Uiteraard leest Jan Meng – flinke staat van dienst immers – goed voor, maar hij doet dat wel met erg veel nadruk. De stem gaat omhoog wanneer het woordje ‘omhoog’ wordt uitgesproken en omlaag als de tekst dat dicteert. Alsof Meng weinig vertrouwen in het verhaal zelf had en door middel van geforceerd acteerwerk de spanning wilde opvoeren.

Wanda Reisel leest Plattegrond van een jeugd. (Contact, 4 cd’s, € 14,95)

Acteergehalte: 7

Ritme: 5

Stiltegebruik: 3

Notitie: Erg goed dat er soms gebruik wordt gemaakt van ouderwetse hoorspelattributen als de grindbak bij het tuinpad, of rinkelend glas bij gebroken ruiten. Maar Reisel heeft de neiging midden in zinnen stiltes te laten vallen, op deze manier diepzinnigheid suggererend op plekken waar van diepte helaas geen sprake is.

Dimitri Verhulst leest De laatste liefde van mijn moeder. (5 cd’s, € 18,95)

Acteergehalte: 6

Ritme: 6

Stiltes: 7

Notitie: Dimitri Verhulst kan zeker voorlezen, maar hij weet dat inmiddels iets te goed. De manier waarop hij leest, met de telkens zeer nadrukkelijk in toonhoogte afzakkende zinnen, klinken na enige tijd als een maniertje, waaraan je je na een kwartier mateloos gaat ergeren.

Annemarie Prins leest Annejet van der Zijl, Anna. Deel 3 – Annie. (Rubinstein, 3 cd’s. € 14,95)

Acteergehalte: 8

Ritme: 7

Stiltes: 7

Notitie: Annemarie Prins is een uitstekende keuze voor de vertolking van Annie M.G. Schmidt. Maar soms klinkt het te veel als een uitgebreide ‘gek-mens-was-die-Annie-hè?’. En Prins is niet enorm veel beter dan Dieuwertje Blok en Malou Gorter (die deel 1 en 2 voorlazen) dus het zou raar zijn om juist déze te bekronen.

Kortom: wanneer de jury verstandig is dan valt de keuze woensdag op Gijs Scholten van Aschats vertolking van De tuinen van Dorr.

Uitreiking 15 juni in Kunststof, Radio 1