Allochtoon kind spreekt de r op zijn Nederlands uit

Scheikunde zou het sowieso niet worden. Dennis wilde iets met biologie doen, maar daar had Maartje geen zin in. Omgekeerd zag Maartje een natuurkundig profielwerkstuk wel zitten, maar dat wilde Dennis weer niet. Het werd Nederlands.

Dennis Vermeulen en Maartje Weterings, leerlingen van het Sint-Oelbertgymnasium in Oosterhout, kozen daarom voor een heel ander onderwerp: de uitspraak van de letter ‘r’ bij allochtone kinderen. „We wilden echt geen vergelijkend literatuuronderzoek doen. Eigenlijk hebben we allebei niet zo veel met taal”, bekent Maartje aan de telefoon.

Waarom de r? „De r is de kameleon van het alfabet. Er zijn veel verschillende manieren om de ‘r’ uit te spreken”, zegt Maartje. Ze somt op: „De ‘r’ kan rollend, of achter bij de huig of als eenmalig klikje klinken. Dan is er nog de Gooise ‘R’ en in sommige talen, zoals in het Engels, wordt de ‘r’ compleet weggelaten.”

Dennis en Maartje wilden weten of de Nederlandse taal de uitspraak van de r bij allochtone kinderen beïnvloedt. Zonder te vertellen wat ze onderzochten, lieten Dennis en Maartje basisschoolleerlingen uit de omgeving een korte verhaaltje voorlezen. Ze vergeleken daarna de uitspraak van de r door de kinderen met de gebruikelijke uitspraak van hun moedertaal. Daarvoor gebruikten ze verschillende bronnen, zoals soaps, toespraken van politici en kinderliedjes.

Veel allochtone kinderen bleken inderdaad door het Nederlands beïnvloed. Maartje legt uit: „In het Turks en Marokkaans wordt de ‘r’ vaak rollend uitgesproken, maar we zagen dat veel kinderen met een Turkse of Marokkaanse achtergrond toch de typisch Nederlandse huig-‘r’ gebruiken.”

Het onderzoek van Maartje en Dennis laat zien dat er meer integratie plaatsvindt dan we misschien denken, vindt Maartje. „Je merkt het niet meteen op, maar het is er wel”, zegt ze. Maartje hoopt ingeloot te worden voor geneeskunde. Dennis zit nu in Zambia, maar gaat in september misschien pedagogische wetenschappen studeren.