Minimumafspraken over toezicht goed genoeg

Tim Geithner maakt zich zorgen over de concurrentie die zich dreigt te ontwikkelen op het terrein van het toezicht op de financiële markten. De Amerikaanse minister van Financiën heeft andere landen gewaarschuwd niet te profiteren van de strenge regels die in de Verenigde Staten worden geïntroduceerd. Hij heeft een punt. Maar de speurtocht naar een gelijk speelveld bij het financiële toezicht is futiel – en verwarrend.

Het was bemoedigend te zien hoe snel de beleidsmakers de handen ineen hebben geslagen over nieuwe mondiale toezichtsregels, in het kielzog van de financiële crisis. De Basel III-akkoorden voor de banksector werden minder dan twee jaar na de ineenstorting van zakenbank Lehman Brothers voltooid – een fractie van de tijd die het de toezichthouders heeft gekost om de voorgaande versie van deze akkoorden tot stand te brengen.

Maar nu de crisis is geweken, is de consensus ook verdwenen. Het is nog steeds verre van zeker dat de toezichthouders in staat zullen zijn een mondiale overeenkomst te bereiken om de grote banken te dwingen extra kapitaal achter de hand te houden. Aziatische regeringen geven er weinig blijk van dat ze de Amerikaanse en de Europese benadering willen volgen bij het toezicht op derivaten. Intussen komen ruzies achter gesloten deuren plotseling in de openbaarheid: kijk maar naar de buitengewone aanval van de Duitse toezichthouder op de Europese Autoriteit voor het Bankwezen, die de stresstests voor de Europese banken controleert.

Een paar mondiale minimumafspraken zijn zeker noodzakelijk. Maar er is geen reden om nationale toezichthouders ervan te weerhouden strengere regels te hanteren in hun eigen jurisdicties. Kleine landen met grote bankstelsels, zoals Zwitserland, zouden strengere kapitaaleisen moeten kunnen opleggen aan hun kredietverstrekkers. Nieuwe toezichthouders zoals het Britse Financial Policy Committee, dat is belast met het in de gaten houden van mogelijke zeepbellen op de aandelen- of huizenmarkt, moeten instrumenten hebben waarmee ze financiële excessen kunnen intomen. Maar dat zal niet mogelijk zijn als de Europese Commissie vasthoudt aan een strikte en uniforme interpretatie van de Basel III-akkoorden.

Het maken van mondiale minimumafspraken is bovendien een opdracht die al moeilijk genoeg is. Ondanks de beloften van Geithner geloven velen nog steeds dat Washington zal proberen onder de uitvoering van de Basel III-akkoorden uit te komen. Bedenk dat de Verenigde Staten een van de eerste landen waren die een heffing op de bankbalansen voorstelden – waarna het plan werd tegengehouden door het Congres. Dit alles duidt erop dat de toezichthouders hun inspanningen moeten richten op het ontwerpen en ten uitvoer leggen van mondiale minimumeisen. Een gelijk speelveld is een overbodige extra doelstelling.

Peter Thal Larsen

Vertaling Menno Grootveld