Hoe wordt een fiets een weesfiets?

Mieke en Noor IJff, twee zussen uit Utrecht, hebben een vraag over weesfietsen voor nrc.next. „Wij fietsen vaak langs het station en zien dan al die fietsen staan met labels dat ze binnenkort verwijderd gaan worden. Van wie zijn al deze fietsen?”

Weesfietsen staan, zichtbaar verwaarloosd, op plekken rond stations en winkelstraten. Amsterdam telde in 2010 bijvoorbeeld 11.454 achtergelaten fietsen die in het depot terechtkwamen.

De meeste gemeenten hebben een weesfietsenbeleid dat ongeveer hierop neerkomt: herken de weesfiets, bijvoorbeeld aan roest, een vies zadel, of zand of stof tegen de wielen. Label de fiets met een waarschuwing dat de fiets binnen een week of vier wordt verwijderd.

Er is ook een andere methode om erachter te komen of de fiets wordt gebruikt. Door een dun touwtje aan de wielen en de frame vast te binden. Is ermee gefietst dan is het touwtje gebroken. Staat de fiets inclusief label of touwtje er na een maand nog, dan wordt hij meegenomen en voor een bepaalde tijd gestald in een gemeentelijk fietsdepot. Slechts 2 procent van die fietsen wordt opgehaald door de eigenaar. De rest wordt opgeknapt en doorverkocht, laat de gemeente Rotterdam weten.

Hoewel er dus al veel is nagedacht over eenzame fietsen, blijft een vraag steevast onbeantwoord: wie laat die rijwielen achter en waarom? Voor zover bekend heeft alleen de gemeente Amsterdam recent onderzoek gedaan. Het blijkt dat van de 1.386 respondenten één op de tien weleens een fiets buiten heeft weggezet en nooit meer heeft gebruikt. Jongere Amsterdammers vaker dan oudere.

Verreweg de belangrijkste reden dat een fiets weesfiets wordt is de slechte of kapotte staat waarin die zich bevindt. Een kwart liet zijn oude fiets achter nadat er een nieuwe fiets was aangeschaft. En in één op de tien gevallen kon de eigenaar zijn fiets niet meer terugvinden, een reden die vooral werd genoemd onder het uitgaanspubliek. Ook bleek dat mensen hun fietssleutel waren kwijtgeraakt. Of er was sprake van luiheid: het rijwiel stond te ver weg om op te halen.

Hanina Ajarai