Gemeenten sturen VNG-bestuur terug naar onderhandelingstafel

Overleg bij het VNG-bestuur tijdens het congres in Ulft. Foto NRC/Rien Zilvold

Gemeenten hebben het bestuur van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) gedwongen om opnieuw te onderhandelen met de regering over dreigende ingrepen in sociale werkvoorzieningen. Een meerderheid van 86,6 procent van de gemeenten heeft tijdens het VNG-congres in Ulft ingestemd met het zogeheten bestuursakkoord, maar zoals verwacht is het omstreden deel over sociale werkplaatsen verworpen.

Update 14.00 u Het bestuursakkoord is nu volgens het kabinet van tafel, zo zei minister van Binnenlandse Zaken Piet Hein Donner (CDA). Niet helemaal is hetzelfde als helemaal niet”, zei Donner. “Het zou goed zijn geweest als er overeenstemming was bereikt, maar het is niet anders”, zei Donner. Het kabinet en de Tweede Kamer gaan nu de knoop doorhakken. Donner zei wel open te staan voor voorstellen van de VNG.

Het bestuursakkoord is een samenwerkingscontract tussen verschillende overheden waarbij ruim acht miljard euro aan taken van het Rijk naar lagere overheden verhuist. Er was met name kritiek op de sociale paragraaf van het bestuursakkoord. Gemeenten worden volgens het akkoord vanaf 2013 verantwoordelijk worden voor de sociale werkvoorziening, de zogeheten sociale werkplaatsen waar mensen met een lichamelijke, psychische of verstandelijke handicap werken.

Over de paragraaf ‘werk’ zal de VNG nog verder in onderhandeling treden met het kabinet, zei VNG-voorzitter Annemarie Jorritsma. “Als ik zou weten dat we dan een beter resultaat zouden behalen, dan zou ik niet hier maar aan de onderhandelingstafel zitten.” Maar, aldus Jorritsma, “we moeten inderdaad wel in gesprek blijven over de sociale paragraaf”. Het kabinet heeft al gezegd geen halve akkoorden te accepteren. Met onderstaande tekst werd ingestemd:

Kritiek op bestuursakkoord

Belangrijkste kritiek op het bestuursakkoord is dat de decentralisatie van taken gepaard gaat met bezuinigingen. Eventuele tekorten moeten lokale overheden zelf zien op te vangen. In het bestuursakkoord staat dat gemeenten de Wet werken naar vermogen gaan uitvoeren. In die wet zijn drie regelingen samengevoegd: de bijstand (waar gemeenten nu al verantwoordelijk voor zijn), de Wajong (jonge arbeidsongeschikten) en de WSW (sociale werkplaatsen). Het kabinet is van plan 650 miljoen euro op de WSW en 900 miljoen op de Wajong te bezuinigen. Wel stelt het kabinet eenmalig 400 miljoen euro beschikbaar voor een andere opzet van de sociale werkplaatsen.