Breed gevoelde weerstand tegen bestuursakkoord bij VNG-congres

Het DRU Industriepark in Ulft maakt zich op voor het VNG-congres. Foto NRC/Rien Zilvold

Bij het congres van de Vereniging Nederlandse Gemeente (VNG) in Ulft wordt momenteel actie gevoerd door personeel van sociale werkplaatsen in een poging om de stemming over het controversiële bestuursakkoord te beïnvloeden. Veel gemeenten hebben al aangegeven tegen te gaan stemmen.

Sociale werkplaatsen dreigen de dupe te worden van de herindeling van overheidstaken. Er is dan ook met name kritiek op de sociale paragraaf van het bestuursakkoord, een samenwerkingscontract tussen verschillende overheden waarbij ruim acht miljard euro aan taken van het Rijk naar lagere overheden verhuist. Gemeenten worden volgens het akkoord vanaf 2013 verantwoordelijk worden voor de sociale werkvoorziening, de zogeheten sociale werkplaatsen waar mensen met een lichamelijke, psychische of verstandelijke handicap werken.

Minister Piet Hein Donner (Binnenlandse Zaken, CDA) heeft al gezegd dat als het akkoord verworpen wordt het land ‘onbestuurbaar’ dreigt te worden.

NRC-redacteur Erik van der Walle legt uit waar het om gaat.

Bestuursakkoorden dienen in Nederland als smeermiddel tussen de verschillende overheden die allerlei taken aan elkaar moeten overdragen. Het Rijk kán op eigen houtje taken aan lagere overheden afstoten. Maar het werkt natuurlijk beter als iedereen daar ook werkelijk achter staat, zo was de gedachte. Het poldermodel in optima forma: iedereen houdt rekening met de belangen van de ander. Zo’n bestuursakkoord maakt concreet wat al eeuwen gebeurt in de gedecentraliseerde eenheidsstaat Nederland: samenwerking op basis van consensus.

Maar die consensus is er nu dus even niet.

Vooral op het vlak van de sociale werkvoorziening hebben veel wethouders de indruk dat zij gewoon de bezuinigingen moeten doorvoeren die het Rijk wenst. Machtspolitiek, geen zorgvuldige belangenafweging. Volgens het akkoord worden gemeenten vanaf 2013 volledig verantwoordelijk voor sociale werkplaatsen, jonggehandicapten en bijstandsgerechtigden. Maar met te weinig geld, zeggen de kritische wethouders. - Erik van der Walle, NRC