Al duizelig van dit verwoeste huis?

VoTH toont kunst die is geïnspireerd door Rusland.

Dus een verwoest huis in Krasnojarsk en tekeningen over de moord op de familie Romanov.

De tentoonstelling VoTH (de titel is een Russisch stopwoordje) vindt plaats in het Stedelijk Museum ’s-Hertogenbosch, maar is georganiseerd door KW14, het eenpersoons kunstenaarsinitiatief van Marjan Teeuwen. Zij zet al sinds 1993 om de paar jaar een monstertentoonstelling op poten: in 2003 bijvoorbeeld een groot overzicht van de Nederlandse tekenkunst, waarin alle veertig deelnemende tekenaars een heel vertrek van het voormalige Bossche Provinciehuis kregen toebedeeld.

Twee jaar later maakte ze in hetzelfde gebouw een even omvangrijk overzicht van de Nederlandse kunstfotografie en in 2007 bracht ze (trage) videokunst bijeen in De ontdekking van de traagheid, een expositie die behalve in Den Bosch ook in Sint Petersburg te zien was.

De Russische contacten die Teeuwen toen opdeed leidden tot VoTH. In het afgelopen jaar was die tentoonstelling in vijf Russische steden te zien; het museum in Den Bosch is nu de eindhalte.

Aan VoTH doen zestien Nederlandse en Russische kunstenaars mee die zich allemaal door Rusland hebben laten inspireren. Zo maakte Natasja Kensmil een serie tekeningen over de moord op de familie Romanov. En in het werk van de in Nederland en Amerika wonende Rus Andrei Roiter spelen steevast zijn afkomst en zijn reizigersbestaan een rol: veel van zijn sculpturen hebben een handvat en op zijn schilderijen komen vaak koffers en zwevende behuizingen voor. Een geschilderd stilleven van twee stenen of aardappels achter een bril – ik kan helaas niet uitmaken wat het zijn – kreeg de titel My Russian Eyes.

Andere exposanten geven een meer documentair beeld van het leven in Rusland (of een Russisch leven elders). In de bevreemdende video Birth of a Nation laat Daya Cahen zien hoe tienermeisjes op een internaat in Moskou tot zowel huismoeder als militair worden opgeleid. Ze leren koken en in het gareel staan, strijken en een pistool laden.

Van Aliona van der Horst worden films vertoond over de zelfmoord van de jonge dichter Boris Ryzhy en over haar Russische moeder, die dementeert in een flat in Uithoorn.

Marjan Teeuwen neemt in de tentoonstellingen die ze organiseert ook altijd werk van zichzelf op, want haar ideeën als curator hangen samen met wat haar als kunstenaar bezighoudt. Op VoTH laat ze foto’s zien die ze vorig jaar maakte in een slooppand in Krasnojarsk. Daar hakte ze grote gaten in muren, vloeren en plafonds, zodat er doorkijkjes ontstonden in dertien kamers op drie verdiepingen. Tegen de muren die nog overeind stonden, stapelde ze wekenlang verzaagd sloopafval op uit de rest van het pand. Planken, puinbrokken, gipsplaten, alles wat er maar los was gekomen.

Het duizelt je als je naar de foto’s kijkt. De opeenvolgende ruimtes zien eruit alsof ze volledig uit stapels zijn opgebouwd. Steeds dieper wordt je blik langs die stapels het beeld in getrokken.

De bezetenheid waarmee Teeuwen dit soort installaties bouwt, wekt verwondering. (In het SM’s hangen ook foto’s van een vergelijkbaar project in een Amsterdamse flat.) Maar helemaal verbazingwekkend is het dat ze daarnaast tijd en energie vindt om iedere twee jaar een grote tentoonstelling op touw te zetten waarin je met plezier een paar uur rondloopt.

Tentoonstelling

VoTH

T/m 4 september in het Stedelijk Museum, Magistratenlaan 100, ’s-Hertogenbosch. www.sm-s.nl en www.kw14.nl