Afwijzing VNG slag voor Rutte

Gemeentebestuurders weigeren bezuinigingsmaatregelen uit te voeren op de sociale werkplaatsen en de hulp aan jonge arbeidsongeschikten en bijstandsgerechtigden. De afspraak hierover met het kabinet wezen ze vanmiddag massaal af.

Op het congres van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) bleek 86,6 procent van de stemmers tegen dit meest controversiële deel van het zogeheten bestuursakkoord. Daarmee lijkt het hele akkoord, een reeks afspraken over de overheveling van taken van Rijk naar provincies, gemeenten en waterschappen, van tafel. Minister Donner (Binnenlandse Zaken, CDA) waarschuwde deze week dat het land „onbestuurbaar” zou worden als de gemeenten het zouden afwijzen. Ook premier Rutte zei dat de VNG-leden het hele akkoord moesten overnemen, en er niet een deel moesten uithalen dat minder bevalt. Donner herhaalde dit vanmiddag op het VNG-congres. „U laat een goed resultaat liggen”, zei de minister.

De VNG, geleid door voorzitter Annemarie Jorritsma (VVD), kwam in april tot het akkoord met het Rijk. Na luid protest van leden kwam het VNG-bestuur op een belangrijk deel terug. Vorige week adviseerde het hun al de paragraaf over de sociale werkvoorziening af te wijzen.

De gemeenten vinden dat ze voor die sociale taken te weinig geld van het Rijk krijgen. Het kabinet wil er 1,8 miljard op bezuinigen. Namens de vier grote steden zei de Amsterdamse wethouder Andrée van Es: „Dit akkoord is onuitvoerbaar. Dat is geen politiek oordeel, of een politieke waardering. We krijgen gewoon te weinig geld.” Ze sprak ook namens VVD’ers en CDA’ers uit de grote steden.

VNG-voorzitter Jorritsma sprak maandag nog op het Torentje met haar partijgenoot Rutte. Ze kreeg te horen dat er geen ruimte was voor nieuwe onderhandelingen en dat de VNG risico neemt met een afwijzing. Zo krijgen de gemeenten in het oorspronkelijke akkoord eenmalig 400 miljoen voor hervorming van de sociale werkplaatsen. Jorritsma hekelde vanmorgen de houding van het kabinet. „Dit is niet de bestuurlijke reactie die in deze tijd nodig is.”

De afwijzing van de gemeenten is een zware slag voor het kabinet. De bedoeling is dat lokale overheden verantwoordelijk worden voor veel van de miljardenbezuinigingen die het kabinet wil doorvoeren. Rutte zei eerder dat het „enorm zou helpen” als de gemeenten akkoord zouden gaan, maar hij beklemtoonde ook steeds dat de plannen „hoe dan ook” doorgaan. Het kabinet zal dan met wetgeving gemeenten verplichten hervormingen en bezuinigingen op de onderkant van de arbeidsmarkt door te voeren.

Onbestuurbaar? Burgemeesters vinden van niet: pagina 4 en 5