Winnaars nu ook op het web

Tegelijkertijd met de uitreiking van de Spinozapremies werd gisteren Spinoza.tv gelanceerd, met een live-stream van de ceremonie en een indrukwekkend archief van programma’s over de Spinozapremies. Een gemonteerde opname van de uitreikingsceremonie zal aan de bibliotheek worden toegevoegd.

Op Spinoza.tv staan verder 22 afleveringen van de serie Spinoza te paard, waarin winnaars in het Paard van Troje in Den Haag hun werk mogen populariseren. Spinoza te Paard loopt al sinds 2008.

Het leuke van de serie is dat de onderzoeker in kwestie zelf mag uitleggen, meestal in een interview of lezing, wat zijn werk behelst en dingen demonstreren. Hij of zij krijgt daar ook de tijd voor: elke uitzending duurt een half uur. Zo liet een jaar geleden entomoloog Marcel Dicke het aanwezige publiek snacks proeven die waren gemaakt van insecten, waarna een verkiezing werd gehouden welke de lekkerste was.

In Spinoza te Paard vind je meer van dit soort sappige onderwerpen, zoals tijdreizen of het seksueel gedrag van mensapen. De onderzoeker is er zelf bij en kan ervoor zorgen dat er behalve sappigheid ook substantie is. En als een onderwerp ernstig is, dan zij dat zo: quantummechanica, darmkanker, zelfmoord bij kinderen, soms is het gewoon zware kost.

Deze video’s staan op Spinoza.tv niet voor het eerst online. Na uitzending door NTR (voorheen Teleac) komen ze ook terecht op Wetenschap24.nl. Wel nieuw zijn lange interviews met andere oud-winnaars: fysicus Robbert Dijkgraaf, wiskundige Henk Barendregt (beide 2003) en sociaal-psycholoog Naomi Ellemers (2010). Deze interviews missen de levendigheid van Spinoza te Paard. Dat komt door het ontbreken van publiek, demonstraties en andere ondersteunende beelden. Maar vooral het vraaggesprek met Barendregt laat zien hoe mooi het is om internet te hebben als alternatief voor de televisie. Barendregt is tamelijk introvert en zou waarschijnlijk niet tot zijn recht komen in een programma met showelementen als Spinoza te Paard. Spinoza.tv geeft hem maar liefst zeventig minuten de tijd - bijna evenveel als Dijkgraaf en Ellemers samen. Geen omroep kan zich permitteren zoveel zendtijd aan één onderwerp te besteden, of het moet voetbal zijn. Spinoza.tv biedt bovendien het vraaggesprek aan in drie delen: grondslagen van de wiskunde, wiskundig inzicht en bewustzijn, zodat de kijker zijn eigen selectie kan maken.

Op Spinoza.tv zullen vanaf nu regelmatig nieuwe gesprekken met laureaten verschijnen.

Herbert Blankesteijn